ادیسه (The Odyssey) دیگر فقط یکی از موفقترین فیلمهای سال ۲۰۲۶ نیست. تازهترین ساخته کریستوفر نولان طی دو ماه اکران، یکی پس از دیگری از رکوردهای بزرگ گیشه عبور کرده و حالا با فروش جهانی بیش از ۱.۷۲ میلیارد دلار، به بزرگترین موفقیت تجاری تاریخ یونیورسال تبدیل شده است.
فیلمی تقریباً سهساعته با درجه سنی R که داستانش را از شعری حماسی با قدمت نزدیک به سه هزار سال میگیرد، حالا نهتنها پرفروشترین فیلم کارنامه نولان است، بلکه رکوردهای تاریخ IMAX و فیلمهای R-rated را هم جابهجا کرده است.
ادیسه پرفروشترین فیلم تاریخ یونیورسال شد
بزرگترین رکورد فیلم در ماه سپتامبر ثبت شد. ادیسه با عبور از فروش ۱.۶۷ میلیارد دلاری دنیای ژوراسیک (Jurassic World)، عنوان پرفروشترین فیلم تاریخ ۱۱۴ ساله یونیورسال پیکچرز را به دست آورد.
دنیای ژوراسیک از سال ۲۰۱۵ این رکورد را در اختیار داشت، اما ادیسه کمتر از دو ماه پس از آغاز اکران از آن عبور کرد. فروش فیلم نیز همچنان ادامه دارد و تا زمان نگارش این مطلب از ۱.۷۲ میلیارد دلار گذشته است.

نکته قابل توجه این است که ادیسه برخلاف دنیای ژوراسیک بخشی از یک فرنچایز سینمایی چنددهساله نیست. نولان سراغ یکی از قدیمیترین متون ادبی جهان رفته و آن را به بلاکباستری تبدیل کرده که حالا از تمام فیلمهای تاریخ یونیورسال بیشتر فروخته است.
پرفروشترین فیلم تاریخ کریستوفر نولان
ادیسه برای شکستن رکورد شخصی نولان حتی به یک ماه کامل احتیاج نداشت.
فیلم در اوایل اوت از مرز ۱.۱ میلیارد دلار عبور کرد و شوالیه تاریکی برمیخیزد (The Dark Knight Rises) را پشت سر گذاشت. فیلم بتمن نولان با حدود ۱.۰۸ میلیارد دلار از سال ۲۰۱۲ پرفروشترین اثر کارنامه او بود.
با فروش بیش از ۱.۷ میلیارد دلاری فعلی، فاصله ادیسه با تمام آثار قبلی نولان حالا بسیار بیشتر شده است.
این فیلم همچنین سومین اثر نولان است که فروش جهانی آن از یک میلیارد دلار عبور میکند؛ پس از شوالیه تاریکی (The Dark Knight) و شوالیه تاریکی برمیخیزد.
پرفروشترین فیلم R-rated تاریخ سینما
درجه سنی R معمولاً محدودیتی جدی برای گیشه محسوب میشود، چون تماشاگران زیر ۱۷ سال در آمریکا نمیتوانند بدون همراهی یک بزرگسال وارد سالن شوند. ادیسه با همین محدودیت توانست رکورد دیگری را هم بشکند.
فیلم در ماه اوت از فروش ۱.۳۳۸ میلیارد دلاری ددپول و ولورین (Deadpool & Wolverine) عبور کرد و به پرفروشترین فیلم R-rated تاریخ سینما تبدیل شد.
این رکورد پیش از آن در اختیار فیلم مارول بود و آثاری مانند جوکر (Joker) و اوپنهایمر (Oppenheimer) نیز در میان موفقترین فیلمهای این رده سنی قرار داشتند.
ادیسه حالا با فاصلهای قابل توجه در صدر این فهرست قرار گرفته است؛ آن هم بدون تکیه بر یک مجموعه ابرقهرمانی یا فرنچایز سینمایی از پیش تثبیتشده.
پرفروشترین فیلم تاریخ IMAX
شاید رکوردی که بیش از همه با شیوه فیلمسازی نولان ارتباط دارد، مربوط به IMAX باشد.
ادیسه اولین فیلم بلند تاریخ است که بهطور کامل با دوربینهای فیلم ۷۰ میلیمتری IMAX فیلمبرداری شده و استقبال مخاطبان از همین فرمت، رکوردهای بزرگی برای IMAX ساخته است.
فیلم ابتدا با عبور از آواتار (Avatar) به پرفروشترین فیلم تاریخ IMAX تبدیل شد. تا اوایل سپتامبر، فروش آن تنها از سالنهای IMAX به حدود ۴۸۵ میلیون دلار رسیده بود؛ رقمی که تقریباً دو برابر دومین فیلم پرفروش تاریخ این فرمت بود.
حدود ۳۰ درصد از کل فروش جهانی ادیسه در آن مقطع از سالنهای IMAX به دست آمده بود؛ سهمی غیرمعمول برای یک فرمت پریمیوم.
موفقیت فیلم حتی باعث شد IMAX اکران نسخه ۷۰ میلیمتری را در تعدادی از سالنها تا پایان سپتامبر تمدید کند.
سریعترین فیلم تاریخ IMAX برای عبور از ۲۰۰ میلیون دلار
ادیسه فقط رکورد نهایی IMAX را نشکست؛ سرعت رسیدنش به آن هم رکوردساز بود.
فیلم در سومین آخر هفته اکران خود فروش IMAX را از ۲۰۰ میلیون دلار عبور داد و سریعتر از هر فیلم دیگری در تاریخ این فرمت به این رقم رسید.
در همان مقطع، ادیسه اولین فیلمی هم شد که توانسته بود در چند آخر هفته مختلف بیش از ۴۰ میلیون دلار فروش جهانی از سالنهای IMAX داشته باشد.
بزرگترین افتتاحیه جهانی کارنامه نولان
رکوردشکنیها از همان آخر هفته اول شروع شدند.
ادیسه در افتتاحیه جهانی خود حدود ۲۶۴ میلیون دلار فروخت و بزرگترین افتتاحیه جهانی کارنامه کریستوفر نولان را ثبت کرد.
از این رقم، حدود ۱۲۳.۵ میلیون دلار به آمریکا و کانادا تعلق داشت. فیلم در آن زمان بزرگترین افتتاحیه یک اثر لایواکشن در سال ۲۰۲۶ و بزرگترین افتتاحیه یک فیلم R-rated یونیورسال را نیز ثبت کرد.
IMAX بهتنهایی حدود ۵۲ میلیون دلار از افتتاحیه جهانی فیلم را تأمین کرد؛ یعنی تقریباً یکپنجم کل فروش آخر هفته نخست.
رکورد پیشفروش IMAX
تب ادیسه حتی پیش از اکران شروع شده بود.
پیشفروش جهانی بلیتهای IMAX فیلم به حدود ۵۰ میلیون دلار رسید و رکورد تازهای برای این فرمت ثبت کرد. استقبال از نسخه ۷۰ میلیمتری به اندازهای بود که بسیاری از سانسها هفتهها قبل از اکران اصلی پر شدند.
تنها ۴۱ سالن در سراسر جهان امکان نمایش نسخه ۷۰ میلیمتری IMAX فیلم را داشتند و همین محدودیت، تماشای ادیسه در فرمت مورد نظر نولان را به بخشی از اتفاق سینمایی پیرامون فیلم تبدیل کرد.
پرفروشترین اقتباس سینمایی از یک کتاب
موفقیت ادیسه یک رکورد جالب دیگر هم دارد. با عبور فروش جهانی آن از ۱.۶۸ میلیارد دلار، فیلم به پرفروشترین اقتباس سینمایی از یک اثر ادبی تبدیل شده است؛ البته در دستهبندیای که آثار اقتباسی از کمیکها و نمایشهای صحنهای را کنار میگذارد.
در نتیجه متنی که هومر نزدیک به سه هزار سال پیش سروده، حالا بالاتر از اقتباسهای سینمایی مجموعههایی مانند هری پاتر، ارباب حلقهها و پارک ژوراسیک قرار گرفته است.
ادیسه حالا کجای تاریخ گیشه قرار دارد؟
زمانی که یونیورسال در ۱۲ سپتامبر عبور فیلم از دنیای ژوراسیک را اعلام کرد، ادیسه با حدود ۱.۶۸ میلیارد دلار فروش در جایگاه دوازدهم پرفروشترین فیلمهای تاریخ سینما قرار داشت.
فروش فیلم از آن زمان هم ادامه پیدا کرده و مجموع جهانی آن اکنون از ۱.۷۲ میلیارد دلار عبور کرده است؛ بیش از ۶۰۹ میلیون دلار در آمریکای شمالی و بیش از ۱.۱۱ میلیارد دلار در بازارهای بینالمللی.
این اعداد هنوز نهایی نیستند و فیلم همچنان در برخی بازارها روی پرده است.
اما حتی اگر ادیسه از همین امروز یک دلار دیگر هم نفروشد، فهرست رکوردهایش کم نیست: پرفروشترین فیلم تاریخ یونیورسال، پرفروشترین فیلم کارنامه کریستوفر نولان، پرفروشترین فیلم R-rated تاریخ و پرفروشترین اکران IMAX تاریخ.
برای فیلمی که منبع اقتباسش نه یک کمیک ابرقهرمانی است، نه قسمت تازه یک فرنچایز چندمیلیارددلاری و نه حتی رمانی معاصر، نتیجه عجیب است: یکی از قدیمیترین داستانهای جهان به یکی از بزرگترین بلاکباسترهای تاریخ سینما تبدیل شده است.


