سال ۲۰۲۵ برای ژانر فانتزی و علمی–تخیلی، سالی پر از بازتعریف مفاهیم آشنا بود؛ از جاودانگی و زمان گرفته تا هویت، قدرت و نقش انسان در جهانهای چندلایه. بسیاری از نویسندگان این سال، بهجای گسترش صرف جهانسازی، سراغ کندوکاو فلسفی و انسانیتر رفتند. در ادامه، مهمترین و تأثیرگذارترین کتابهای این سال را مرور میکنیم.
۱. جاودانه (The Everlasting)
نوشته: الیکس ای. هارو (Alix E. Harrow)

جاودانه بدون اغراق یکی از نقطهعطفهای فانتزی ۲۰۲۵ است. الیکس ای. هارو در این رمان، مفهوم جاودانگی را نه بهعنوان یک موهبت، بلکه بهمثابه باری اخلاقی و وجودی بررسی میکند. روایت او با بازی ظریف با زمان، حافظه و تکرار، خواننده را مدام وادار میکند درباره ارزش فانی بودن انسان سؤال بپرسد.
قدرت اصلی کتاب در زبان شاعرانه و نگاه انسانی آن است؛ جایی که جاودانگی بهجای قدرت مطلق، به شکلی از اسارت تبدیل میشود. هارو بار دیگر ثابت میکند که فانتزی میتواند همزمان لطیف، عمیق و تکاندهنده باشد.
۲. قطرهای از فساد (A Drop of Corruption)
نوشته: رابرت جکسون بنت (Robert Jackson Bennett)

رابرت جکسون بنت در این اثر، فانتزی را با ساختار داستانهای معمایی کلاسیک تلفیق میکند. قطرهای از فساد با الهام از الگوی هولمز و واتسون، جهانی را میسازد که در آن جادو نهتنها ابزار قدرت، بلکه بخشی از معماست.
شخصیتپردازیهای چندلایه، فضای رازآلود و روایت دقیق، این کتاب را به اثری تبدیل کرده که هم طرفداران فانتزی و هم دوستداران داستانهای کارآگاهی میتوانند با آن ارتباط بگیرند. بنت در این رمان نشان میدهد که ژانرها نه دیوار، بلکه پل هستند.
۳. شوکران و نقره (Hemlock & Silver)
نوشته: تی. کینگفیشیر (T. Kingfisher)

شوکران و نقره بازخوانی تاریک و هوشمندانهای از اسطوره سفیدبرفی است؛ روایتی که افسانه را با ترس، طنز سیاه و مفاهیم درمان و سم در هم میآمیزد. کینگفیشیر با مهارت خاص خودش، داستانی میسازد که هم آشناست و هم ناآرامکننده.
این کتاب بیش از هر چیز درباره تحول شخصیتها، پیوندهای انسانی و مرز باریک میان نجات و نابودی است. لحن خاص نویسنده باعث میشود داستان حتی در تاریکترین لحظات، زنده و پویا باقی بماند.
۴. رودخانه ریشه دارد (The River Has Roots)
نوشته: امال ال–موهتر (Amal El-Mohtar)

یکی از پررنگترین تمهای سال ۲۰۲۵، جهانهای موازی و سفر در زمان بود و این کتاب یکی از ظریفترین نمونههای آن است. داستان دو خواهر که در مرز میان دنیاها زندگی میکنند، استعارهای شاعرانه از مبارزه با تقدیر، حافظه و عدالت است.
ال–موهتر با نثری موسیقایی و مینیمال، داستانی مینویسد که بیشتر حس میشود تا خوانده؛ اثری که خیال و احساس را در هم میتند.
۵. استخوانهایمان را در خاک نیمهشب دفن کن (Bury Our Bones in the Midnight Soil)
نوشته: ویکتوریا شواب (Victoria Schwab)

ویکتوریا شواب در این رمان، بار دیگر سراغ تمهای محبوبش میرود: جاودانگی، خون، قدرت و هویت. اما اینبار روایت چندنسلی و تمرکز بر شخصیتهای زن، داستان را به بیانیهای درباره آزادی، انتخاب و مقاومت تبدیل میکند.
این اثر نشاندهنده تغییری مهم در فانتزی معاصره؛ جایی که زنان نه نماد، بلکه عامل کنش و تغییرند.
۶. «در ژرفای دریای فرشتگان» (Down in the Sea of Angels)
نوشته: خان وونگ (Khan Wong)
این رمان با روایت متقاطع در سه بازه زمانی متفاوت، به بررسی هویت فرهنگی، پیوندهای انسانی و تأثیر زمان بر باورها میپردازد. ساختار روایی غیرخطی کتاب، بازتابی از پیچیدگی دنیای معاصره و نشان میدهد که گذشته، حال و آینده چطور در هم تنیدهاند.

این رمان با روایت متقاطع در سه بازه زمانی متفاوت، به بررسی هویت فرهنگی، پیوندهای انسانی و تأثیر زمان بر باورها میپردازد. ساختار روایی غیرخطی کتاب، بازتابی از پیچیدگی دنیای معاصره و نشان میدهد که گذشته، حال و آینده چطور در هم تنیدهاند.
فانتزی و علمی–تخیلی ۲۰۲۵، ژانری بود که بیش از همیشه به درون انسان نگاه کرد. کتابهایی که در این فهرست معرفی شدند، فقط جهانهای تازه نساختند، بلکه آینهای روبهروی مخاطب گرفتند؛ آینهای که در آن، خیال و واقعیت، اسطوره و زندگی روزمره، به شکلی معنادار به هم گره خوردهاند.
برای خوانندگانی که دنبال فانتزی عمیق، اندیشمندانه و ماندگار هستند، این آثار نقطهی شروعی جدی و ارزشمند به حساب میآیند.


