فیلم سوپرمن (Superman) به کارگردانی جیمز گان (James Gunn) بلافاصله پس از اکرانش در سال ۲۰۲۵ توانست دنیا را به دو بخش کاملاً متفاوت تقسیم کند؛ هم به خاطر موفقیت تجاری چشمگیرش و هم به دلیل بحثها و جنجالهایی که به دنبال داشت. این فیلم با رنگبندی زنده و نمایشی شبیه به دنیای کمیکها، جلوهای تازه به شخصیت همیشه محبوب مرد پولادین (Man of Steel) بخشید و شاید بتوان گفت که بیش از هر نسخه دیگری، جسورانه به سمت یک روایت انسانیتر و لطیفتر دربارهٔ قهرمانی رفت.
با وجود اینکه سوپرمن ۲۰۲۵ نمره ۹۰٪ در میان مخاطبان در سایت راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes) گرفته و به گفته فوربز (Forbes) بیشتر از ۱۵۰ میلیون دلار سود برای برادران وارنر به همراه داشته، ولی درگیر مبارزات هویتی و سیاسی پیچیدهای شده که کمتر فیلم ابرقهرمانیای در این حد جنجالی بوده است.
دو دنیای متفاوت سوپرمن: تحول از اسنایدر به گان
جیمز گان و بازیگر اصلی، دیوید کورنسوت (David Corenswet)، در واقع تلاش کردند نه تنها شخصیت کلارک کنت (Clark Kent) یا همان سوپرمن را بازتعریف کنند بلکه کلیت دنیای دیسی (DC) را دگرگون کنند. خروج گان از دنیای مارول (Marvel) و ورود به جایگاه مدیر مشترک استودیو دیسی، نشاندهنده تغییر رویکرد جدی نسبت به ابرقهرمانان کلاسیک بود.
اما این تغییر نه تنها طرفداران مارول را به عنوان مخاطب جدید هدف داشت، بلکه با طرفداران هوادار نسخههای پرتنشتر و تلختر زک اسنایدر (Zack Snyder) نیز روبهرو شد. این دو جامعه طرفداری بسیار پایدار و البته سرسختانه از رویکردهای متفاوت حمایت میکنند؛ همچنین وجود مقایسههای بیوقفه میان دنیای توسعهیافته دیسی (DCEU) و دنیای دیسی (DCU) باعث شده سوپرمن در معرض بررسی دائمی و بحثهای داغ قرار بگیرد.
فشار فضای سیاسی: وقتی قهرمان سنتی زیر ذرهبین میرود

شعار قدیمی «حقیقت، عدالت، و راه آمریکایی» که همواره هویت سوپرمن بود، در دنیای امروز پرتنش سیاسی به موضوعی حساس تبدیل شده است. جیمز گان خودش در مصاحبهها با صراحت از این فیلم به عنوان داستانی سیاسی یاد کرده که درباره اخلاق و ارزشهای انسانی از جمله مهربانی صحبت میکند، چیزی که به نظر او این روزها از دست رفته است. این رویکرد باعث شد بخشی از مخاطبان و منتقدان، فیلم را به عنوان یک نماد سیاسی و حتی جناحی در کل مناقشههای سیاسی و اجتماعی ببینند.
سکانسهایی که تصویر دو کشور خیالی درگیر جنگ, جارهانپور (Jarhanpur) و بوراویا (Boravia)، را به نمایش میگذاشت، به شدت مورد توجه قرار گرفته بود و حتی در بحبوحه اخبار ادغامهای شرکتهای بزرگ رسانهای، آینده دنیای دی سی زیر سوال رفت. گان نیز با تردید از امکان اجرای طرحهای بلندمدت دنیای دیسی سخن گفت و حالتی از عدم قطعیت درباره پروژههای آینده ایجاد شد.
سوپرمن آرامِ گان در مقابل سوپرمن خشن اسنایدر
یکی از جنجالسازترین جنبههای سوپرمن ۲۰۲۵، تصویر لطیف و مردانهزدایی شده آن از سوپرمن بود. برخلاف نسخههای گذشته که مرد پولادین معمولا قوی، جدی و گاهی خشونتآمیز تصویر میشد، این فیلم یک شخصیت آسیبپذیر، گاهی ترسیده و بسیار انسانی به ما نشان میدهد که حتی گریه میکند و در نهایت با مونولوگی مهربانانه پایان مییابد.
این رویکرد تا حدی شبیه به فیلم باربی (Barbie) است که در سال ۲۰۲۳، فرم جدیدی از بررسی جنسیت و نقشهای جنسیتی در هالیوود را ارائه کرد. همانطور که باربی فمینیتی را بازتعریف کرد، سوپرمن گان تلاش میکند تصویر سنتی ماسکولینیته در ابرقهرمانان مرد را به چالش بکشد. اما همانطور که انتظار میرفت، واکنشها متفاوت بود؛ برخی این تغییر را تحولی مثبت و لازم میدانستند و گروهی دیگر نگران بودند که این روند منجر به تضعیف کلیت شخصیتهای ابرقهرمانی مردانه شود.
سوپرمن ۲۰۲۵ در چشمانداز صنعت سینما و طرفداران
موفقیت مالی فیلم نشان میدهد که نسل جدید مخاطبان به دنبال روایتهایی هستند که فراتر از سکانسهای اکشن و افکتهای ویژه حرکت کنند و تمهای انسانی و اجتماعی را لمس کنند. اما از سوی دیگر، برخورد جامعههای طرفداری و سیاستهای داخلی دنیای سینما پیچیدگیهای جدیدی ایجاد کرده است.
فیلم سوپرمن تبدیل به آزمونی بزرگ برای مدیریت دنیای دیسی شده و نمایانگر تغییراتی است که دنیای ابرقهرمانی در دهه سوم قرن ۲۱ دارد تجربه میکند. گان با این اثر، جسارتش را در بازسازی پرچمدار ابرقهرمانی آمریکایی نشان داد، اما چالشهای پیشرو به ما یادآوری میکنند که سوپرمن فراتر از یک فیلم ساده است؛ او نمادی است که هر تغییر نگرش دربارهاش بازتابدهنده جنگهای فرهنگی، سیاسی و جنسیتی جامعه ماست.

در پایان، سوپرمن ۲۰۲۵ نمونهای است که به ما نشان میدهد چگونه یک ابرقهرمان کلاسیک میتواند بازتعریف شود و از فیلمی صرفاً سرگرمکننده به محلی برای گفتوگوهای مهم اجتماعی و فرهنگی تبدیل گردد. در دنیایی که ابرقهرمانان را فراتر از اقدامات قهرمانانه، باید بشناسیم، این اثر جیمز گان در واقع، نقطه عطفی است که مخاطب را به چالش میکشد تا درباره معنای قهرمانی، مردانگی و سیاست در عصر حاضر دوباره فکر کند.
برای اطلاع از جدیدترین اخبار سوپرهیروها فانتزیمگ را دنبال کنید!


