صفحه اصلی > سینما و دنیای افسانه‌ایی تالکین : راز ناکامی استادان صنعت در فروپاشی حلقه یگانه؛ روایتی از اسطوره‌شناسی تالکین

راز ناکامی استادان صنعت در فروپاشی حلقه یگانه؛ روایتی از اسطوره‌شناسی تالکین

حلقه یگانه در دنیای میانهٔ خلق‌شده توسط تالکین (J. R. R. Tolkien)، به رغم ظاهر ساده و بی‌ادعای خود، اثری تقریباً شکست‌ناپذیر است. در بخش “سایهٔ گذشته” از کتاب یاران حلقه، گندالف به فرودو توضیح می‌دهد که “برای شکستن حلقه، زور و نیروی فیزیکی بی‌فایده است. حتی اگر سنگینی چکش را بر آن فرو آوری، هیچ اثری بر آن نمی‌گذارد.” این متن، به‌خوبی میزان عملکرد و قدرتِ حلقه را بیان می‌کند؛ در اقتباس سینمایی پیتر جکسون نیز، گیملی درمی‌یابد که حتی حمله با تبر بر حلقه نمی‌تواند خللی در آن ایجاد کند و دفعه‌ای که به آن ضربه می‌زند، تنها خود آسیب می‌بیند.

تالکین نیز در مکاتبه‌ای با میلیتون والدمن در سال ۱۹۵۱، اشاره کرده است که حلقه یگانه “با هیچ هنرخانه‌ای شکست‌پذیر نیست مگر خود سائورون.” همین نکته زیرکانه، شکافی عمیق در افسانه‌های میدل ارث ایجاد می‌کند: اگرچه این حلقه تنها می‌توانست در دل آتشفشان مورد نظر سائورون ذوب شود، اما درصورتی که صنعتگری به مهارت و توانایی مانند او می‌رسید، ممکن بود به طرق دیگری نیز از میان برداشته شده باشد. متأسفانه در زمان روایت ارباب حلقه‌ها هیچ صنعتگری زنده نبود که بتواند این مرحلۀ دشوار را پشت سر گذارد.

فیانور، یکی از برجسته‌ترین صنعتگران الفی

یکی از برجسته‌ترین هنرمندان صنعتگر، فینور بود؛ الفی با مهارتی بی‌نظیر و ذهنی زیرک که در ساخت سنگ‌های سیلماریل، سه سنگ مقدس که نام کتاب سیلماریلیون را بر خود دارند، تبحر داشت. مهارت او در خلق آثار بی‌نظیر و شکست‌ناپذیر بی‌نظیر بود، اما ویژگی‌های اخلاقی وی، که شامل غرور، خشونت و طمع می‌شد، او را از مقاومت در برابر جذابیت حلقه بازمی‌داشت.

سنگ‌های سیلماریل در ارباب حلقه‌ها

همچنین کلبریمبور، نوهٔ فینور و یکی دیگر از صنعتگران برجستهٔ الف، که مسئول ساخت حلقه‌های قدرت بود، به جهت دانش تخصصی خود در زمینهٔ حلقه‌ها، احتمالاً از مهارت‌های لازم برای نابودی حلقه برخوردار بود. با این حال، عوامل عمیق‌تر اسطوره‌شناسانه، مانند فساد و نفوذ قدرت حلقه، مانع از این می‌شدند که حتی نخبگان بتوانند حلقه را نابود کنند. همانطور که تالکین در نامه‌اش می‌گوید:

“قدرت شهوت‌آمیز حلقه چنان است که هرکسی که از آن استفاده کند، اسیر و مستبد آن می‌شود، و حتی قدرتمندترین اراده‌ها قادر به دوری یا آسیب رساندن به آن نیستند.”

سلبرمبرو؛ یکی از صنعتگران الفی خبره در ارباب حلقه‌ها

نکته‌ای که در تحلیل این موضوع نباید فراموش کرد، تمایز میان ابزار و اراده در فرآیند نابودی حلقه است. حتی اگر مهارت فنی نابودی حلقه ممکن بود، وسوسه‌های درونی و قدرت هولناک حلقه، توان هرگونه نابودی را از میان می‌برد. توکنیسم (یعنی حضور نمادین و سطحی برای نشان دادن یک مفهوم یا گروه) در اینجا دیگر صرفاً به ساختاری فنی و میزانسن روایی محدود نمی‌شود؛ بلکه به ساحت فلسفی حضور خیر و شر، انتخاب‌های اخلاقی و تجلی اراده در بستر اسطوره پا می‌گذارد و آن را به تصویر می‌کشد.

صحنه‌ای نمادین از فرودو و حلقه یگانه در بازگشت پادشاه

از منظر سینمایی و روایی، استعارهٔ نابودی حلقه در دل قلهٔ کوه نابودی (Mount Doom) ترکیبی از میزانسن‌های نمادین و روایت سازی خالص است که چهرهٔ نزاع نهایی میان خیر و شر را فراهم می‌آورد. حتی اگر مسیر فنی دیگری وجود داشت، داستان نویسی تولکین این مسیر را نامرئی کرده و تمرکز را بر روی سفر فرودو و سام برای مقابله با وسوسه‌ها و امتحان اراده قرار داده است؛ ترکیبی از انسجام تماتیک و نمو شخصیت.

در نهایت، موضوع نابودی حلقه یگانه ترکیبی از فن‌آوری اساطیری، درخشش صنعتگران الفی اعلا و عمق مفهومی زنجیره اعتبار و اراده در برابر فریبندگی است؛ موضوعی که هم در ادبیاتِ تولکین و هم در تجربهٔ سینماییِ اقتباس‌هایش، لایه‌هایی رازآلود و عمیق‌تر ارائه می‌دهد. این موجب شده است که ارباب حلقه‌ها بیش از یک داستان خیال‌پردازی صرف، به نمایش کیفیات برخاسته از اسطوره، اراده و هنر پرداخته و چرا مسیر نهایت نابودی حلقه، بی‌چون و چرا به قلب کوهستان محدود شد.

نورا نادری

مقالات مرتبط

نقش‌آفرینی نیتن فیلیون به‌عنوان گای گاردنر؛ استراتژی جیمز گان برای بازطراحی دنیای دی‌سی

جیمز گان با طنز و ارادت نسبت به نقش نیتن فیلیون در فیلم سوپرمن، حضور او را در دنیای در حال تحول DC تایید کرده و نکات جذابی درباره نقش گای گاردنر و پروژه‌های مرتبط ارائه داده است.

شهریور 6, 1404

بازخوانی شاهکار تئودن‌ها: جعبه کالکتور نسخه‌های لوکس ارباب حلقه‌ها در صحنه کتاب‌رسانی

نسخه‌های لوکس و کالکتوری شاهکار ارباب حلقه‌ها با هنر آلن لی و جلدهای چرمی – پارچه‌ای، همراه با تخفیف‌های قابل توجه، علاقه‌مندان به دنیای میانه را به فراخوانی دوباره این شاخصه‌های ادبی و هنری فرامی‌خواند.

وحشت روان‌شناختی و بقا در The Long Walk؛ اقتباسی ماندگار از استیون کینگ

فیلم The Long Walk اقتباسی وحشتناک و بی‌رحم از رمان استیون کینگ است که با کارگردانی فرانسیس لارنس، کارگردان سری فیلم‌های هانگرگیمز، به بررسی ژانر رقابت بقا با تمرکز بر وحشت روانشناختی و نقد اقتدارگرایی می‌پردازد.

شهریور 4, 1404

دیدگاهتان را بنویسید