توسط : مارول استودیوز (Marvel Studios) پس از سالها ناکامی کمپانی فاکس قرن بیستم (20th Century Fox) در به تصویر کشیدن خانواده فنتستیک فور (Fantastic Four)، بالاخره این تابستان با فنتستیک فور: گامهای نخست (The Fantastic Four: First Steps) نسخهای تازه و جسورانه از این تیم ابرقهرمانی را وارد دنیای سینمایی مارول (MCU) کرد. فیلمی با رویکردی مدرن و الهامگرفته از زیباییشناسی رتروفوتوریستی که نهتنها جایگاه این خانواده را در MCU تثبیت کرد، بلکه دشمن سنتی آنها، گالاکتوس (Galactus)، را نیز به مرکز روایت آورد.
حالا که فنتستیک فور جای پای خود را در این جهان مشترک محکم کردهاند، نگاهها به گام بعدی دوخته شده است؛ ورود دکتر ویکتور وان دووم (Doctor Victor Von Doom)، پیچیدهترین و بدنامترین شرور این فرنچایز، در فیلم انتقامجویان: روز قیامت (Avengers: Doomsday). پرسش اصلی اینجاست؛ آیا مارول میتواند دکتر دووم را بهشکلی وفادار، کمیکبوکی و درخورِ جایگاه اسطورهایاش معرفی کند؟
ریشههای رابطه دکتر دووم و رید ریچاردز؛ از رقابت دانشگاهی تا دشمنی ایدئولوژیک
در دنیای کمیک، رابطه میان رید ریچاردز (Reed Richards) یا همان آقای فنتستیک (Mr. Fantastic) و دکتر دووم، فراتر از یک تقابل ساده قهرمان و شرور است. این دو در دوران دانشجویی همکلاس بودند و رقابت علمی آنها بهتدریج به دشمنیای عمیق، فلسفی و ایدئولوژیک تبدیل شد. دووم با تسلط همزمان بر علم و جادو، و رید با ذهن ناب علمیاش، نماینده دو مسیر متفاوت در تعریف قدرت، اخلاق و کنترل جهان هستند.
آثاری مانند کتابهای دووم (Books of Doom) نوشته اد بروبیکر (Ed Brubaker) و داستانهای کلاسیک فنتستیک فور، این تضاد را به یکی از ستونهای دراماتیک دنیای مارول تبدیل کردهاند. دشمنیای که نه از کینهای سطحی، بلکه از تفاوت نگاه به آینده بشریت زاده شده است.
خطر سادهسازی دکتر دووم در MCU
با تأیید حضور رابرت داونی جونیور (Robert Downey Jr.) در نقش دکتر دووم، گمانهزنیها درباره مسیر روایت این شخصیت شدت گرفته است. برخی نگراناند که نسخه MCU دووم بیش از حد به تونی استارک (Tony Stark) نزدیک شود یا ریشههای شرارت او سادهسازی گردد. چنین رویکردی میتواند بهطور جدی به عمق رابطه میان رید و دووم آسیب بزند و یکی از پیچیدهترین تقابلهای مارول را به یک رویارویی شتابزده و کمرمق تقلیل دهد.
اگر انتقامجویان: روز قیامت نخستین برخورد جدی این دو شخصیت باشد، بسیاری از لایههای عاطفی، فکری و تاریخی این دشمنی از دست خواهد رفت؛ در حالی که رویدادی مانند جنگهای پنهان (Secret Wars) ظرفیت تبدیل شدن به اوج این تقابل را دارد، نه نقطه آغاز آن.
راهکار مارول؛ روایت مرحلهای و وفاداری به پیشینه
مسیر منطقی برای MCU، استفاده از روایت مرحلهای و «پیشینه ناگفته» است. فلشبکهای حسابشده به دوران دانشجویی رید و ویکتور، میتواند بدون کند کردن روایت، لایههای شخصیتی دووم را بهتدریج آشکار کند. تضاد بنیادین میان عقلانیت علمی رید و تلفیق جادو و فناوری در دووم، یکی از عناصر کلیدی کمیکهاست که باید با دقت و ظرافت به تصویر کشیده شود.
چنین رویکردی نهتنها دکتر دووم را به یک شرور چندبعدی تبدیل میکند، بلکه تقابل نهایی را به تجربهای عاطفی و فکری بدل میسازد؛ تقابلی که مخاطب برای آن آماده شده، نه غافلگیر.
درسهای مارول و دیگر فرنچایزها
مارول پیشتر نشان داده که میتواند با تغییرات هوشمندانه، شخصیتها را برای مخاطب سینمایی قابل لمستر کند؛ نمونه بارز آن، بازتعریف انگیزههای تانوس (Thanos) در MCU بود. اما تجربه همچنین ثابت کرده که شرورهای کلیدی، بهویژه در گامهای اولیه معرفی، نیازمند پرداختی دقیق و صبورانهاند.
تبدیل دکتر دووم به نسخهای دیگر از استارک یا نادیده گرفتن ریشههای لاتوریا (Latveria) و گذشته تراژیک او، میتواند اعتماد مخاطبان جدی کمیک را بهشدت خدشهدار کند. نمونههای موفق در مارول و حتی برخی آثار دیسی (DC) نشان دادهاند که روایت تدریجی و احساسی، تأثیرگذارتر از معرفیهای ناگهانی است.
آینده MCU و نقش حیاتی Secret Wars
با حرکت MCU بهسوی رویداد عظیمی مانند Secret Wars، حفظ عمق روابط میان قهرمانان و شرورهای محوری بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. دکتر دووم نمیتواند صرفاً یک تهدید مقطعی باشد؛ او باید بهعنوان بزرگترین دشمن طبیعی فنتستیک فور و یکی از ستونهای روایی MCU تثبیت شود.
موفقیت یا شکست این مسیر، نهفقط بر سرنوشت یک شخصیت، بلکه بر اعتبار و تنوع روایی دنیای سینمایی مارول در سالهای آینده تأثیر خواهد گذاشت.
در نهایت، آنچه داستان دکتر دووم و رید ریچاردز را زنده نگه میدارد، تقابل میان علم و جادو، منطق و ایدئولوژی، و دانشمند و دیکتاتور است. اگر مارول این کلید را گم کند، بخشی از آینده روایی خود را نیز از دست خواهد داد. دکتر دووم شایسته چیزی فراتر از یک شرور گذراست؛ او نیازمند روایتی کمیکبوکی، عمیق و دراماتیک است که بتواند میراث فنتستیک فور و جهان MCU را به مرحلهای تازه برساند.
