توسط : حضور نیکلاس کیج (Nicolas Cage) در نقش بن رایلی (Ben Reilly) در سریال اسپایدر-نوآر (Spider-Noir)، جدیدترین پروژه تلویزیونی دنیای مردعنکبوتی، فقط یک انتخاب بازیگر جذاب نیست؛ این اتفاق نقطه عطفی در تاریخ حضور اسپایدرمن در تلویزیون لایواکشن به شمار میرود. این سریال که قرار است در سال ۲۰۲۶ از شبکه امجیام پلاس (MGM+) و پلتفرم پرایم ویدئو (Prime Video) پخش شود، پایان وقفهای ۴۷ ساله در حضور زنده مردعنکبوتی روی آنتن تلویزیون است.
اسپایدر-نوآر، که ریشه در دنیای جایگزین کمیکهای مارول (Marvel Comics) دارد، فرصتی کمسابقه برای بازتعریف این ابرقهرمان در قالبی نوآر، تاریک و معمایی فراهم کرده است؛ رویکردی که هم از نظر روایی متفاوت است و هم از نظر صنعتی، معادلات حقوقی پیچیده میان مارول و سونی (Sony) را وارد مرحلهای تازه میکند.
تاریخچه غیبت مردعنکبوتی لایواکشن در تلویزیون
آخرین سریال لایواکشن مردعنکبوتی در دهه ۱۹۷۰ با عنوان مردعنکبوتی شگفتانگیز (The Amazing Spider-Man) و با بازی نیکلاس هموند (Nicholas Hammond) روی آنتن رفت. هرچند آن سریال امروز حالوهوایی قدیمی و حتی گاه ناخواسته طنزآمیز دارد، اما نخستین تلاش جدی برای آوردن مردعنکبوتی به تلویزیون زنده بود.
پیش از آن، شخصیت اسپایدرمن در بخشهایی از برنامه کودکانه شرکت الکتریک (The Electric Company) ظاهر شده بود، اما این حضور بیشتر جنبه آموزشی و نمایشی داشت تا یک روایت دراماتیک کامل.
پس از پایان آن مجموعه، پیچیدگیهای حقوقی میان مارول و استودیوهای مختلف باعث شد حضور لایواکشن اسپایدرمن در تلویزیون متوقف شود. با واگذاری حقوق سینمایی و تلویزیونی این شخصیت به سونی (Sony)، تمرکز اصلی بر تولید فیلمهای سینمایی قرار گرفت. سونی ترجیح داد ارزش برند مردعنکبوتی را در قالب بلاکباسترهای سینمایی حفظ کند و از ریسک تولید سریال تلویزیونی پرهیز کند. نتیجه، وقفهای نزدیک به نیم قرن در تلویزیون بود.
نیکلاس کیج؛ صدای آشنا، چهرهای تازه در اسپایدر-نوآر
نیکلاس کیج پیشتر صداپیشگی نسخه نوآر مردعنکبوتی را در انیمیشن مردعنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی (Spider-Man: Into the Spider-Verse) برعهده داشت. اکنون او برای نخستینبار این نسخه را در قالب لایواکشن بازی میکند و این پروژه همچنین نخستین نقش اصلی او در یک سریال تلویزیونی زنده محسوب میشود.
با توجه به سابقه کیج در نقشهای خاص، اغلب تاریک و گاه اکسپرسیونیستی، حضور او در فضایی نوآر میتواند به خلق شخصیتی پیچیده و چندلایه منجر شود. اسپایدر-نوآر در کمیکها نسخهای از مردعنکبوتی است که در دهه ۱۹۳۰ و در فضای جرمزده و سایهدار نیویورک فعالیت میکند. این فضا بهطور طبیعی با حالوهوای بازیگری کیج همخوانی دارد.
پیامدهای صنعتی؛ سونی، مارول و عصر استریم
بازگشت اسپایدرمن به تلویزیون زنده نشان میدهد مناسبات میان سونی و مارول وارد مرحلهای تازه شده است. اگرچه مارول اکنون زیرمجموعه دیزنی (Disney) است، اما حقوق برخی شخصیتها از جمله مردعنکبوتی همچنان در اختیار سونی قرار دارد.
تولید اسپایدر-نوآر برای MGM+ و Prime Video نشاندهنده تغییر تمرکز از شبکههای سنتی به پلتفرمهای استریم است. این مدل توزیع، دسترسی جهانی را تسهیل میکند و امکان تجربه روایتهای متفاوتتر را فراهم میآورد. همچنین موفقیت فیلمهای دنیای عنکبوتی (Spider-Verse) و گسترش مفهوم مولتیورس (Multiverse) به سونی اجازه داده شخصیتهای فرعی و نسخههای جایگزین را با آزادی بیشتری توسعه دهد.
در عین حال، این پروژه آزمونی برای همکاریهای پیچیده میان استودیوهاست. اگر اسپایدر-نوآر موفق عمل کند، میتواند راه را برای تولید سریالهای لایواکشن بیشتر از شخصیتهای مرتبط با مردعنکبوتی باز کند.
از اسپایدر-نوآر چه انتظاری داریم؟
اسپایدر-نوآر وعده ترکیبی از ژانر نوآر کلاسیک با عناصر ابرقهرمانی را میدهد؛ فضایی مهآلود، نورپردازی سایهمحور، دیالوگهای تلخ و مضامین اخلاقی خاکستری در کنار اکشنهای آشنا اما متفاوت مردعنکبوتی.
از نظر بصری، انتظار میرود سریال میان سبک کلاسیک سینمای نوآر و زبان تصویری مدرن تعادل برقرار کند. اگر این توازن درست اجرا شود، اسپایدر-نوآر میتواند یکی از متفاوتترین اقتباسهای مردعنکبوتی باشد.
چرا سریال اسپایدر-نوآر اهمیت دارد؟
بازگشت مردعنکبوتی به تلویزیون لایواکشن پس از ۴۷ سال تنها یک اتفاق نوستالژیک نیست؛ بلکه نشانهای از تحول در صنعت سرگرمی است. اسپایدر-نوآر نهتنها تجربهای تازه از یک شخصیت قدیمی ارائه میدهد، بلکه بازتابی از تغییرات ساختاری در مدلهای مالکیت، پخش و روایت ابرقهرمانی در عصر استریمینگ است.
در نهایت، اسپایدر-نوآر فقط یک سریال ابرقهرمانی نیست؛ بلکه آزمایشی مهم برای آینده مردعنکبوتی در رسانههای تصویری است. اگر موفق شود، ممکن است فصل تازهای در روایتهای تلویزیونی مارول و سونی آغاز کند.
