توسط : وقتی اسم فیلیپ کی. دیک (Philip K. Dick) به میان میآید، بیشتر طرفداران علمی تخیلی یاد آثاری مثل بلید رانر (Blade Runner)، گزارش اقلیت (Minority Report)، یادآوری کامل (Total Recall) یا مردی در قلعه بلند (The Man in the High Castle) میافتند. اما یکی از رمانهای قدیمی و کمتر شناخته شده او، حالا قرار است به یک سریال جدید نتفلیکس (Netflix) تبدیل شود.
نتفلیکس ساخت سریالی با نام آینده از آن ماست (The Future Is Ours) را آغاز کرده که اقتباسی از رمان دنیایی که جونز ساخت (The World Jones Made) است. رمانی که در سال ۱۹۵۶ منتشر شد و هرچند شهرت آثار متأخر فیلیپ کی. دیک را ندارد، اما بسیاری از ایدههایی که بعدها به امضای این نویسنده تبدیل شدند، نخستین بار در همین کتاب دیده میشوند.
تصویر روی جلد رمان The World Jones Made نوشته فیلیپ کی. دیک
رمان دنیایی که جونز ساخت درباره چیست؟
داستان کتاب در آیندهای پس از یک جنگ هستهای روایت میشود؛ جهانی که دولتها برای حفظ نظم، کنترل شدیدی بر جامعه اعمال میکنند و مردم با ترس و محدودیت زندگی میکنند.
در این میان مردی به نام فلوید جونز (Floyd Jones) ظاهر میشود؛ فردی که توانایی عجیبی دارد و میتواند یک سال آینده را با دقت ببیند. این قدرت باعث میشود او خیلی زود از یک فرد معمولی به شخصیتی تأثیرگذار و خطرناک تبدیل شود.
در طرف مقابل، مأمور امنیتی حکومت، کاسیک (Cussick)، مأمور میشود فعالیتهای جونز را زیر نظر بگیرد. اما هرچه داستان جلوتر میرود، مرز میان قهرمان و ضدقهرمان، حقیقت و دروغ و حتی آزادی و دیکتاتوری کمتر و کمتر مشخص میشود.
همین نگاه چندلایه یکی از ویژگیهای اصلی آثار فیلیپ کی. دیک است؛ نویسندهای که همیشه بیش از فناوری، به انسان و تصمیمهایش علاقه داشت.
چرا این کتاب اهمیت دارد؟
دنیایی که جونز ساخت شاید به اندازه آثار مشهور فیلیپ کی. دیک شناخته شده نباشد، اما بسیاری از مضامینی که بعدها در آثار او بارها تکرار شدند، از همین رمان آغاز شدهاند.
مفهوم حقیقت نسبی، آینده از پیش تعیین شده، سوءاستفاده از قدرت، حکومتهای اقتدارگرا و بحران هویت، همگی از موضوعاتی هستند که بعدها در بسیاری از آثار او دیده میشوند. به همین دلیل، این کتاب را میتوان یکی از نخستین نمونههای شکل گیری جهان بینی فلسفی فیلیپ کی. دیک دانست؛ جهان بینیای که سالها بعد الهام بخش دهها فیلم و سریال علمی تخیلی شد.
تفاوت این کتاب با دیگر آثار دیستوپیایی چیست؟
بیشتر آثار مشهور دیستوپیایی امروز، مانند سیلو (Silo) یا فالاوت (Fallout)، داستان خود را بر پایه بقا، فروپاشی جامعه یا کشف رازهای یک دنیای نابود شده بنا میکنند.
اما دنیایی که جونز ساخت مسیر متفاوتی را انتخاب میکند. در این کتاب، خطر اصلی نه هیولاها هستند، نه جنگ هستهای و نه کمبود منابع. سؤال اصلی این است که اگر یک نفر بتواند آینده را ببیند، چه اتفاقی برای آزادی انسان رخ میدهد؟
آیا آینده از قبل نوشته شده است؟ اگر همه بدانند چه اتفاقی قرار است بیفتد، هنوز چیزی به نام انتخاب وجود دارد؟
و آیا جامعه حاضر است برای احساس امنیت، آزادی خود را قربانی کند؟ همین سؤالها باعث شده این رمان حتی بعد از نزدیک به هفتاد سال همچنان اثری قابل تأمل باشد.
اقتباس نتفلیکس چه تفاوتی با کتاب خواهد داشت؟
نتفلیکس این رمان را با نام آینده از آن ماست به یک سریال هشت قسمتی تبدیل میکند. کارگردانی پروژه بر عهده ماتئو گیل (Mateo Gil) است که پیش از این سریال خدمتکاران میداس (The Minions of Midas) را ساخته بود.
در این اقتباس، انزو ووگرینسیک (Enzo Vogrincic)، امیلیانو زوریتا (Emiliano Zurita) و دلفینا چاوز (Delfina Chaves) نقشهای اصلی را بازی میکنند و این پروژه یکی از بزرگترین تولیدات علمی تخیلی اسپانیایی زبان نتفلیکس محسوب میشود.
تصویر بازیگران سریال The Future Is Ours (منبع: Netflix)
با این حال هنوز مشخص نیست سریال تا چه اندازه به داستان اصلی کتاب وفادار خواهد ماند و آیا تغییراتی در شخصیتها یا روایت ایجاد میشود یا نه.
چرا اقتباس از آثار فیلیپ کی. دیک همیشه سخت است؟
بزرگترین چالش اقتباس از آثار فیلیپ کی. دیک این است که جذابیت کتابهای او فقط در اتفاقات داستانی نیست. بخش مهمی از آثار او از دل گفتوگوهای فلسفی، تردید شخصیتها و سؤالهایی شکل میگیرد که درباره حقیقت، هویت و واقعیت مطرح میشوند.
به همین دلیل بسیاری از اقتباسهای سینمایی و تلویزیونی او مسیر متفاوتی را نسبت به کتابها انتخاب کردهاند. بعضی مثل بلید رانر به موفقیت بزرگی رسیدهاند و بعضی دیگر بخش زیادی از پیچیدگیهای آثار او را کنار گذاشتهاند.
حالا باید دید سریال آینده از آن ماست میتواند تعادل میان یک اثر سرگرم کننده و روح فلسفی رمان را حفظ کند یا نه.
بازگشت به یکی از ریشههای دنیای فیلیپ کی. دیک
ساخت آینده از آن ماست فقط خبر تولید یک سریال جدید نیست. این پروژه فرصتی است تا مخاطبان دوباره به یکی از رمانهای کمتر شناخته شده فیلیپ کی. دیک برگردند؛ کتابی که سالها پیش بسیاری از ایدههایی را مطرح کرد که امروز همچنان در قلب آثار علمی تخیلی مدرن دیده میشوند.
اگر نتفلیکس بتواند فضای فلسفی و چندلایه دنیایی که جونز ساخت را حفظ کند، این سریال میتواند یکی از متفاوتترین اقتباسهای آثار فیلیپ کی. دیک در سالهای اخیر باشد و توجه نسل جدیدی از مخاطبان را به یکی از مهمترین نویسندگان تاریخ علمی تخیلی جلب کند.
