توسط : اورکها در ذهن بسیاری از مخاطبان ارباب حلقهها (The Lord of the Rings) موجوداتی خشن و بیرحماند که حضورشان تقریباً همیشه نشانه نزدیک شدن نیروهای شر است. فیلمهای پیتر جکسون (Peter Jackson) نیز تا حد زیادی همین تصویر را تثبیت کردند؛ اما ارباب حلقهها: حلقههای قدرت (The Lord of the Rings: The Rings of Power) از فصلهای گذشته تلاش کرده تصویر پیچیدهتری از آنها ارائه دهد و حالا فصل سوم با معرفی شخصیتی تازه به نام مارنوخ (Marnûkh) قرار است این ایده را جدیتر دنبال کند.
مارنوخ با بازی آدام یانگ (Adam Young) اورکی است که در فصل سوم مسیرش به گالادریل (Galadriel) و آروندیر (Arondir) گره میخورد. سازندگان او را شخصیتی چندوجهی توصیف کردهاند که میتواند در یک لحظه حساس یا حتی بامزه باشد و لحظهای بعد وجه خشن و ناخوشایند خود را نشان دهد. همین ویژگی نشان میدهد قرار نیست با کلیشه ساده «اورک خوب» روبهرو باشیم؛ مسئله اصلی این است که آیا یک اورک میتواند ارادهای مستقل از سائورون (Sauron) داشته باشد؟
این سؤال اتفاقاً بیشتر از آنچه به نظر میرسد به نوشتههای خود جی. آر. آر. تالکین (J. R. R. Tolkien) ارتباط دارد.
اورکها واقعاً تا چه اندازه شرورند؟
تالکین طی سالها درباره منشأ اورکها و ماهیت آنها نظرات مختلفی مطرح کرد و هیچگاه تمام تناقضهای این موضوع را به شکلی نهایی حل نکرد. یکی از مشکلات اصلی او این بود که مورگوث (Morgoth) نمیتوانست مانند ارو ایلوواتار (Eru Ilúvatar) زندگی حقیقی را از هیچ خلق کند؛ او تنها قادر بود موجودات دیگر را فاسد و منحرف کند. به همین دلیل تالکین در دورههای مختلف منشأهای متفاوتی را برای اورکها بررسی کرد؛ از الفهای فاسدشده گرفته تا انسانهایی که تحت سلطه مورگوث تغییر کرده بودند.
اما تقریباً در تمام این بحثها یک نکته مهم باقی میماند: اورکها الزاماً ماشینهای بدون اراده نیستند. در نوشتههای تالکین و حتی خود ارباب حلقهها نمونههایی میبینیم که اورکها با یکدیگر اختلاف دارند، از فرماندهانشان شکایت میکنند و بیشتر از آنکه عاشق سائورون باشند، از قدرت او میترسند. بنابراین تصور اورکی که الزاماً وفاداری مطلق به ارباب تاریکی ندارد، کاملاً بیگانه با جهان تالکین نیست.
حلقههای قدرت از فصلهای قبل این ایده را پررنگتر کرده بود. آدار (Adar) اورکها را فرزندان خود میدانست و به دنبال سرزمینی بود که بتوانند بدون سلطه سائورون در آن زندگی کنند. فصل دوم نیز با شخصیتهایی مانند گلوگ (Glûg) نشان داد اورکها میتوانند خانواده داشته باشند، بترسند و برای زنده ماندن تلاش کنند؛ بدون اینکه سریال خشونت و بیرحمی آنها را کاملاً نادیده بگیرد.
مارنوخ ظاهراً مرحله بعدی همین مسیر است.
چرا مارنوخ میتواند شخصیت مهمی باشد؟
اهمیت مارنوخ بیش از هر چیز به شخصیتهایی مربوط میشود که قرار است در کنارشان قرار بگیرد. گالادریل سالها با اورکها جنگیده و آروندیر نیز دلایل شخصی بسیار جدی برای نفرت از آنها دارد. با این حال، اطلاعات منتشرشده از فصل سوم نشان میدهد شرایطی پیش میآید که این دو الف مجبور به همکاری با مارنوخ میشوند.
پاتریک مککی (Patrick McKay)، یکی از شورانرهای سریال، توضیح داده که این موقعیت گالادریل را با پرسشی دشوار مواجه میکند: آیا واقعاً میتوان به یک اورک اعتماد کرد؟ رابطه آروندیر و مارنوخ نیز قرار نیست دوستانه باشد و اسماعیل کروز کوردوا (Ismael Cruz Córdova)، بازیگر آروندیر، از رابطهای پرتنش میان آنها صحبت کرده است.
این دقیقاً همان جایی است که فصل سوم میتواند وارد یکی از جالبترین مناطق خاکستری جهان تالکین شود. اگر اورکها موجوداتی فاسدشدهاند و نه موجوداتی که ذاتاً توسط شر آفریده شده باشند، آیا هنوز امکان انتخاب برای آنها وجود دارد؟ و اگر یک اورک علیه سائورون قرار بگیرد، آیا این تصمیم برای تغییر ماهیت او کافی است؟
تالکین هیچگاه داستان یک «اورک قهرمان» را روایت نکرد و اورکهای آثارش همچنان موجوداتی خطرناک و خشن باقی ماندند. بنابراین اگر سریال آنها را صرفاً قربانیانی بیگناه معرفی کند، از نوشتههای تالکین فاصله خواهد گرفت. اما نشان دادن اینکه آنها میتوانند اراده، ترس و حتی خواستههایی مستقل از اربابانشان داشته باشند، الزاماً با جهان او در تضاد نیست.
یک تغییر جسورانه برای فصل سوم
بزرگترین چالش حلقههای قدرت این است که مارنوخ را به شخصیتی بیش از یک «اورک مهربان» تبدیل کند. جذابترین نسخه این شخصیت میتواند اورکی باشد که واقعاً از سائورون متنفر است و میتواند برای خودش تصمیم بگیرد، اما قرنها فساد و خشونت نیز به سادگی از وجودش پاک نشده است.
چنین شخصیتی نه تنها گالادریل و آروندیر، بلکه خود مخاطب را مجبور میکند نگاهش به اورکها را دوباره بررسی کند. این همان تفاوت اصلی رویکرد سریال با اقتباسهای سینمایی پیشین است؛ جایی که اورکها عمدتاً نقش ارتش دشمن را داشتند و فرصتی برای پرداختن به فردیت آنها وجود نداشت.
فصل سوم حلقههای قدرت در شرایطی روایت میشود که پنج سال از سقوط ارگیون (Eregion) گذشته و سائورون در مسیر گسترش قدرت خود و ساخت حلقه یگانه (One Ring) قرار دارد. در چنین جنگی، اورکی که حاضر نیست صرفاً یکی دیگر از سربازان ارباب تاریکی باشد، میتواند مهرهای غیرمنتظره در داستان باشد.
مارنوخ شاید یکی از جسورانهترین تغییرات سریال نسبت به تصویری باشد که مخاطبان از اورکها میشناسند، اما لزوماً تغییری علیه تالکین نیست. برعکس، اگر درست نوشته شود، میتواند پاسخی تازه به مسئلهای باشد که خود تالکین سالها با آن درگیر بود: اگر اورکها توسط شر خلق نشدهاند و فقط به دست آن فاسد شدهاند، آیا هنوز میتوانند انتخاب کنند چه چیزی باشند؟
فصل سوم ارباب حلقهها: حلقههای قدرت از ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۰ آبان ۱۴۰۵) در پرایم ویدیو (Prime Video) منتشر خواهد شد.
