توسط : هشدار اسپویل: این مقاله داستان اصلی حماسه ادیسه اثر هومر را بررسی میکند و ممکن است بخشهایی از روایت فیلم کریستوفر نولان را نیز برای شما فاش کند.
کریستوفر نولان (Christopher Nolan) این بار سراغ یکی از مهمترین آثار تاریخ ادبیات جهان رفته است؛ حماسه ادیسه که نزدیک به سه هزار سال پیش توسط هومر نوشته شد و هنوز یکی از تأثیرگذارترین روایتهای اسطورهای جهان به شمار میرود.
برخلاف بسیاری از اقتباسهای سینمایی که تنها روی سفر دریایی ادیسه تمرکز میکنند، فیلم نولان مجموعه بزرگی از شخصیتهای اسطورهای، قهرمانان جنگ تروا، خدایان المپ و انسانهایی را در خود جای داده که هر کدام بخشی از این سفر افسانهای را شکل میدهند.
در ادامه با مهمترین شخصیتهای فیلم، بازیگران آنها و نقشی که در داستان ادیسه دارند آشنا میشویم.
ادیسه (Odysseus) — با بازی مت دیمون (Matt Damon)
شخصیت اصلی داستان، پادشاه ایتاکا (Ithaca) و یکی از مشهورترین قهرمانان جنگ تروا (Trojan War) است. برخلاف آشیل (Achilles) که قدرت بدنی بزرگترین ویژگی او بود، ادیسه به خاطر هوش، سیاست، نبوغ نظامی و توانایی حل مسئله شناخته میشود. طراحی اسب چوبی تروا (Trojan Horse) نیز در اسطورهها به او نسبت داده میشود.
پس از سقوط تروا، سفر بازگشت او به خانه به جای چند هفته، نزدیک به ده سال طول میکشد؛ سفری که او را در برابر خدایان، هیولاها، جادوگران و بزرگترین آزمونهای زندگی قرار میدهد.
پنهلوپه (Penelope) — با بازی آن هاتاوی (Anne Hathaway)
پنهلوپه همسر ادیسه و یکی از مشهورترین نمادهای وفاداری در تاریخ ادبیات جهان است. در غیاب ادیسه، دهها اشرافزاده به خواستگاری او میآیند و تصور میکنند پادشاه هرگز بازنخواهد گشت. اما پنهلوپه سالها با نیرنگ معروف خود، یعنی بافتن و سپس شکافتن پارچه کفن لائرتس (Laertes)، ازدواج دوباره را به تعویق میاندازد.
او ستون اصلی خانواده ادیسه و یکی از مهمترین انگیزههای بازگشت قهرمان داستان است.
تلماخوس (Telemachus) — با بازی تام هالند (Tom Holland)
تلماخوس پسر ادیسه است؛ پسری که تقریباً بدون حضور پدر بزرگ میشود. او در طول داستان از نوجوانی کمتجربه به شخصیتی بالغ تبدیل میشود و برای یافتن پدرش راهی سفری مستقل میشود. در پایان نیز در کنار ادیسه برای بازپسگیری تاج و تخت ایتاکا میجنگد.
رشد شخصیتی تلماخوس یکی از مهمترین خطوط داستانی ادیسه محسوب میشود.
آتنا (Athena) — با بازی زندایا (Zendaya)
آتنا، الهه خرد، استراتژی و جنگ، مهمترین حامی ادیسه در سراسر داستان است. او بارها مسیر سفر را تغییر میدهد، شخصیتهای مختلف را راهنمایی میکند، از تلماخوس حمایت میکند و حتی در مقاطع مختلف با تغییر چهره، به ادیسه کمک میرساند. اگر پوزئیدون بزرگترین دشمن ادیسه باشد، آتنا مهمترین نیرویی است که مانع شکست کامل او میشود.
کالیپسو (Calypso) — با بازی شارلیز ترون (Charlize Theron)
کالیپسو، نیمفی جاودانه است که ادیسه را هفت سال در جزیره اوگیگیا (Ogygia) نزد خود نگه میدارد. او عاشق ادیسه میشود و حتی جاودانگی را به او پیشنهاد میدهد، اما ادیسه خانه، خانواده و سرزمینش را انتخاب میکند.
کالیپسو نماینده وسوسه فراموش کردن گذشته و آغاز زندگی تازه است.
سیرسه (Circe) — با بازی سامانتا مورتون (Samantha Morton)
سیرسه یکی از قدرتمندترین جادوگران اساطیر یونان است. او ابتدا همراهان ادیسه را به خوک تبدیل میکند، اما پس از دخالت هرمس (Hermes)، رابطه میان او و ادیسه تغییر میکند و سیرسه به یکی از مهمترین راهنمایان سفر تبدیل میشود.
او به ادیسه هشدار میدهد که چگونه از خطرهایی مانند سیرنها، اسکیلا و چاریبدیس عبور کند.
پولیفموس (Polyphemus) — با بازی بیل اروین (Bill Irwin)
پولیفموس، سیکلوپس (Cyclops) تکچشم و پسر پوزئیدون (Poseidon)، مشهورترین هیولای داستان است. ادیسه با هوش خود او را مست میکند، چشمش را کور میکند و از غارش میگریزد. همین اتفاق باعث میشود پوزئیدون سوگند بخورد که بازگشت ادیسه را به کابوسی دهساله تبدیل کند.
آنتینوس (Antinous) — با بازی رابرت پتینسون (Robert Pattinson)
آنتینوس رهبر خواستگاران پنهلوپه است. او جاهطلبترین، مغرورترین و خطرناکترین فرد میان اشراف ایتاکاست و تلاش میکند هم با پنهلوپه ازدواج کند و هم تاج و تخت ادیسه را تصاحب کند. بازگشت ادیسه در پایان داستان، بیش از همه سرنوشت آنتینوس را تغییر میدهد.
ائوریلوخوس (Eurylochus) — با بازی هایمش پاتل (Himesh Patel)
ائوریلوخوس یکی از نزدیکترین فرماندهان و همراهان ادیسه است. او شخصیتی محتاط اما گاهی بدبین دارد و در برخی تصمیمهای مهم با ادیسه اختلاف پیدا میکند. نقش او در ماجرای سیرسه و همچنین حادثه گاوهای مقدس هلیوس (Helios) بسیار مهم است.
ائومائوس (Eumaeus) — با بازی جان لگویزامو (John Leguizamo)
ائومائوس خوکبان وفادار ادیسه است. با وجود سالها غیبت پادشاه، او هرگز به خواستگاران نمیپیوندد و پس از بازگشت ادیسه، از نخستین افرادی است که او را میشناسد و در نبرد پایانی کنار او میایستد. ائومائوس یکی از وفادارترین شخصیتهای کل حماسه محسوب میشود.
منلائوس (Menelaus) — با بازی جان برنثال (Jon Bernthal)
منلائوس، پادشاه اسپارت (Sparta) و همسر هلن (Helen)، یکی از مهمترین شخصیتهای جنگ تروا است. ربوده شدن هلن توسط پاریس (Paris) جرقه آغاز جنگ را میزند و منلائوس بعدها در جریان جستجوی تلماخوس، اطلاعات مهمی درباره سرنوشت ادیسه در اختیار او قرار میدهد.
آگاممنون (Agamemnon) — با بازی بنی سفدی (Benny Safdie)
آگاممنون فرمانده سپاه یونان در جنگ تروا و برادر منلائوس است. ادیسه در سفر به جهان مردگان با روح او ملاقات میکند و از سرنوشت تلخی که پس از بازگشت به خانه برایش رقم خورده، آگاه میشود؛ هشداری که اهمیت احتیاط در بازگشت به ایتاکا را دوچندان میکند.
سینون (Sinon) — با بازی الیوت پیج (Elliot Page)
سینون سرباز یونانیای است که نقش مهمی در فریب مردم تروا دارد. او با روایت دروغین خود، ترواییها را متقاعد میکند اسب چوبی را وارد شهر کنند؛ تصمیمی که به سقوط نهایی تروا منجر میشود. هرچند حضور او در ادیسه کوتاه است، اما بدون نقشه سینون، پیروزی یونانیان هرگز ممکن نبود. نکته جالب اینکه سینون اصلاً از شخصیتهای حماسه ادیسه هومر نیست و نخستین بار در «انهاید» ویرژیل به داستان اسب چوبی تروا اضافه شد.
ملانتو (Melantho) — با بازی میا گاث (Mia Goth)
ملانتو خدمتکار قصر ادیسه است که برخلاف وفاداران خاندان، به خواستگاران پنهلوپه میپیوندد. او نمادی از خیانت در خانهای است که سالها در انتظار بازگشت پادشاهش بوده و نقش مهمی در نمایش آشفتگی اوضاع ایتاکا ایفا میکند.
آیا شخصیتهای بیشتری در فیلم حضور دارند؟
علاوه بر این شخصیتها، انتظار میرود چهرههایی مانند پوزئیدون (Poseidon)، هرمس (Hermes)، تیرسیاس (Tiresias)، سیرنها (Sirens)، اسکیلا (Scylla)، چاریبدیس (Charybdis)، آئولوس (Aeolus) و دیگر موجودات اسطورهای نیز در فیلم حضور داشته باشند؛ هرچند جزئیات نقش یا بازیگران برخی از آنها هنوز بهطور رسمی اعلام نشده است.
فیلم ادیسه یکی از پرستارهترین آثار کارنامه کریستوفر نولان است و برخلاف بسیاری از فیلمهای حماسی، تنها بر نبردها تمرکز ندارد. این اثر، داستان انسانهایی است که هر کدام نماینده مفهومی بزرگ هستند؛ از وفاداری پنهلوپه و خرد آتنا گرفته تا وسوسه کالیپسو، قدرت سیرسه و خشم پوزئیدون.
همین تنوع شخصیتها باعث شده ادیسه نهتنها یکی از مهمترین متون اسطورهای تاریخ، بلکه یکی از غنیترین منابع شخصیتپردازی در ادبیات جهان باشد؛ موضوعی که حالا با اقتباس کریستوفر نولان، بار دیگر در مرکز توجه علاقهمندان سینما و اسطورهشناسی قرار گرفته است.
