توسط : در دهه ۲۰۰۰، سینما و تلویزیون زیر سلطه سه نام بزرگ قرار داشت: ارباب حلقهها (The Lord of the Rings)، هری پاتر (Harry Potter) و نارنیا (The Chronicles of Narnia). این سه مجموعه نهتنها میلیاردها دلار فروش داشتند، بلکه تعریف تازهای از فانتزی در فرهنگ عامه ارائه کردند. حالا بعد از بیش از دو دهه، هالیوود بار دیگر به همان دنیاها برگشته است؛ از فیلم شکار گالوم (The Hunt for Gollum) گرفته تا سریال جدید هری پاتر و اقتباس تازه نارنیا به کارگردانی گرتا گرویگ (Greta Gerwig).
اما این موج جدید یک سؤال مهم را مطرح میکند: آیا فانتزی واقعاً وارد عصر طلایی تازهای شده یا استودیوها صرفاً به گذشته پناه بردهاند؟
دلیل این بازگشت کاملاً مشخص است. در دورهای که بسیاری از آثار اورجینال با شکست تجاری روبهرو میشوند، فرنچایزهای شناختهشده همچنان امنترین سرمایهگذاری هالیوود هستند. نامهایی مثل هری پاتر، ارباب حلقهها و نارنیا میلیونها طرفدار دارند و برای استودیوها ریسک بسیار کمتری نسبت به ساخت یک جهان کاملاً جدید ایجاد میکنند.
در کنار این موضوع، پیشرفت فناوری جلوههای ویژه (VFX) نیز شرایط را تغییر داده است. امروز سازندگان میتوانند بخشهایی از جهانهای فانتزی را به تصویر بکشند که بیست سال پیش تنها روی کاغذ امکانپذیر بود. به همین دلیل بسیاری از پروژههای جدید وعده اقتباسهایی وفادارتر و گستردهتر از آثار اصلی را میدهند.
با این حال، بزرگترین تهدید این موج تازه چیزی است که بسیاری از تحلیلگران آن را «خستگی فرنچایز» (Franchise Fatigue) مینامند. مخاطبان امروز دیگر صرفاً به خاطر یک نام مشهور به سینما نمیروند. موفقیت هر پروژه به این بستگی دارد که آیا حرف تازهای برای گفتن دارد یا نه. اگر سریال هری پاتر فقط نسخهای طولانیتر از فیلمها باشد، یا فیلمهای جدید ارباب حلقهها نتوانند زاویهای تازه به جهان تالکین اضافه کنند، نوستالژی بهتنهایی برای موفقیت کافی نخواهد بود.
از طرف دیگر، رقبای تازهای نیز وارد میدان شدهاند. جهان کازمیر (Cosmere) ساخته برندون سندرسون (Brandon Sanderson)، مجموعه چهارمین بال (Fourth Wing) و موج روبهرشد آثار رمانتیک فانتزی (Romantasy) نشان میدهند که مخاطبان همچنان تشنه جهانهای جدید هستند، نه فقط بازگشت به گذشته.
به همین دلیل شاید آینده فانتزی نه در انتخاب میان نوستالژی و نوآوری، بلکه در ترکیب این دو نهفته باشد. اگر هالیوود بتواند از محبوبیت جهانهای قدیمی استفاده کند و همزمان به سراغ ایدههای تازه برود، شاید شاهد یک عصر طلایی جدید باشیم. اما اگر تمام تمرکز روی بازسازی و تکرار گذشته باشد، این موج خیلی زود به نقطه اشباع خواهد رسید.
سرنوشت فانتزی در سالهای آینده احتمالاً با موفقیت یا شکست همین سه پروژه بزرگ مشخص میشود: هری پاتر، ارباب حلقهها و نارنیا. آثاری که قرار است ثابت کنند بازگشت به گذشته هنوز جادو دارد یا نه.
