مروری بر جنگ داخلی در دنیای سینمایی مارول
دنیای سینمایی مارول (MCU) با عرضه کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (Captain America: Civil War) در سال ۲۰۱۶، تصویری نو از جنگ داخلی میان قهرمانان خودش ارائه داد، نبردی اخلاقی و سیاسی که بر سر قوانین ثبت و کنترل ابرقهرمانان و واکنش دولت به حادثهٔ سوکوویا (Sokovia) شکل گرفت. این فیلم، که برگرفته از رویداد مهم کامیکی سال ۲۰۰۶ مارول است، چالشهایی را مطرح کرد که به لایهای پیچیده در دنیای سینمایی تبدیل گردید: از یک سو نیاز به کنترل و پاسخگویی، و از سوی دیگر اعتراض به سرکوب آزادی و هویت قهرمانانه.

با این حال، در آثار بعدی مارول از جمله انتقام جویان: پایان بازی (Avengers: Endgame) و سریال شی-هالک (She-Hulk)، بر روی پایان این نزاع تاکید شد گویی جنگ داخلی به روایتی منتهی شده که اختلافات برطرف شده و ثبت اجباری یا محدودیتهای دولتی شکسته شدهاند. اما اکنون، تریلر جدید واندر من (Wonder Man) که قرار است در ژانویه ۲۰۲۶ از دیزنی پلاس منتشر شود، خبر از ادامه وضعیت ضد قهرمانانه حکومتی و حیات سازمان دمج کنترل (Damage Control) میدهد، نهادی که تداوم سرکوب و کنترل بر صاحبان قدرتهای فراانسانی را رقم میزند.

شواهد و نشانهها: تحلیل تریلر واندر من و سیر روایت
تریلر واندر من یک برداشت زیرپوستی و عمیق از این بحران دارد؛ سایمون ویلیامز (Simon Williams)، بازیگری که دارای قدرتهای ابرانسانی است، اما این نیروها را پنهان میکند و تنها آرزویش زندگی عادی است. در مواجهه با این وضعیت، دمج کنترل به عنوان نماینده دستگاه دولت همچنان به تعقیب و تهدید افرادی میپردازد که خواهان ثبت یا کنترل آنها است. حتی سایمون مجبوره فرم کنارهگیری از قدرتهای خود را امضا کند، نمادی برجسته از ادامه سیاست ثبت و سرکوب.
این موضع کاملا در تضاد با ادعای سری شی-هالک است که نشان میدهد قوانین سوکوویا دیگر اجرایی نیست. بنابراین، مارول نه تنها تحولات روایی را دچار پیچیدگی کرده، بلکه به نظر میرسد قصد دارد بخشی از کشمکشهای سیاسی داخلیاش را حفظ کند تا بستر مناسبتری برای داستانهای آینده ایجاد نماید.
تحلیل کامیکی و ساختار روایت سیاسی
در کامیک ها، جنگ داخلی یکی از مهمترین داستانهاست که تحت عنوان قوانین ثبت قهرمانان باعث تقسیم قهرمانان و جامعهشناسی جدید دنیای ابرقهرمانی شد. همچنین، در مجموعههای مردان ایکس (X-Men)، موضوع ترس از جهشیافتگان (Mutants) و تحریک واکنشهای ضد آنها توسط دولت تکرار مکرر داشته است. بر همین اساس، جایگاه دمج کنترل در مارول به یک معادل روایی تبدیل میشود که شکلی از فشار و کنترل بر گروههای دارای قدرتهای خاص را نمایندگی میکند.
مقایسه میان دنیای کامیک و دنیای سینمایی در این زمینه نشان میدهد که مارول در حال پیوند دادن دغدغههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کامیکهای کلاسیک با روایتهای مصور سینمایی است. به این ترتیب، زمینه لازم برای ورود مردان ایکس به دنیای سینمایی مارول فراهم میشود؛ گروهی که ذاتاً حامل پیامهایی درباره تبعیض، کنترل اجتماعی، و حقوق بشر است.
پیامدها و انتظارات آینده
ادامه کنترلها و سرکوبها از طریق سازمانهایی همچون دمج کنترل به احتمال زیاد بر تحولات نهایی مرحله هفتم مارول تاثیرگذار خواهد بود، به ویژه با ورود تیمهای جدیدی چون چهار شگفتانگیز (Fantastic Four) و مردان ایکس. این موضوع میتواند به شکلی فراموشنشدنی بار دراماتیک را افزایش داده، تضادهای سیاسی و روانی را عمیقتر کند و به گسترهٔ پیچیدهتری از داستانهای انگیزشی و اجتماعی تبدیل شود.
برای طرفداران، این بدان معناست که باید انتظار روایتهایی پرتنشتر، پرمفهومتر و گستردهتر را داشته باشند؛ جایی که سادگی خوب در برابر بد جای خود را به نگرشهای چند وجهیتر میدهد. همچنین، کارگردانان و نویسندگان مارول ظاهراً در پی خلق فضایی هستند که بتواند پیچیدگیهای حقوقی و انسانی حاکم بر دنیای فوقانسانها را بهتر بازتاب دهد.
مارول از مسیر پیشین خود خارج نشده؛ بلکه با افزودن لایههای تازه به روایت اصلیِ جنگ داخلی، سعی دارد چرخه جدیدی از تنشها و تعارضات میان قهرمانان و حکومتها ایجاد کند. این استراتژی، علاوه بر ایجاد جذابیت دراماتیک، برای تلفیق شخصیتها و موقعیتهای تازه در مارول بسیار حیاتی است به ویژه با هجمه قریبالوقوع مردان ایکس و بازآفرینی نوین جهان سینمایی.
اگر علاقمندید درک بیشتری از تاریخچهٔ سیاسی-اجتماعی داستانهای مارول داشته باشید، مطالعهٔ آثار کامیکی جنگ داخلی و خدا عشق میورزد، انسان میکشد (God Loves, Man Kills) دربارهٔ تبعیض علیه جهشیافتگان توصیه میشود. همچنین سریالهای خانم مارول (Ms. Marvel) و شی-هالک میتوانند مکملهای خوبی برای فهم این بستر باشند.
در نهایت، مهم است که منتظر روایتهای جدید و واکنش شخصیتها به این فشارهای تازه باشیم، چرا که مارول همیشه در بازگویی و مدرنسازی موضوعات اجتماعی قدرت ویژهای داشته است.
برای بحثهای بیشتر و تبادل نظر، دعوت میکنیم در قسمت کامنتهای فانتزیمگ به گفتوگو بپردازید.


