اندی سرکیس از بازیگران جستجوی گالوم دفاع کرد!

فیلم ارباب حلقه‌ها: جستجوی گالوم (The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum) از همین حالا، پیش از اکران، به یکی از بحث‌برانگیزترین پروژه‌های فانتزی هالیوود تبدیل شده است. دلیل این جنجال نه داستان فیلم، بلکه موضع صریح اندی سرکیس (Andy Serkis)، کارگردان و بازیگر نقش گالوم، درباره انتخاب بازیگران است؛ موضعی که بار دیگر بحث قدیمی وفاداری به آثار تالکین در برابر لزوم تنوع در اقتباس‌های مدرن را زنده کرده است.

سرکیس که پس از سال‌ها دوباره به جهان سرزمین میانه بازگشته، در گفت‌وگویی با BBC و پس از تأیید استفاده محدود از هوش مصنوعی برای جوان‌سازی برخی بازیگران، درباره انتقادهایی که به ترکیب بازیگران فیلم وارد شده نیز توضیح داد. او تأکید کرد که تیم سازنده قصد ندارد صرفاً برای رعایت معیارهای تنوع، بازیگر انتخاب کند و آنچه برای آن‌ها اولویت دارد، تناسب بازیگر با نقش و وفاداری به جهان داستانی جی. آر. آر. تالکین (J. R. R. Tolkien) است.

چرا انتخاب بازیگران این فیلم خبرساز شده است؟

ماجرا از آنجا آغاز شد که اسامی بازیگران اصلی پروژه منتشر شدند. تاکنون حضور بازیگرانی مانند ایان مک‌کلن (Ian McKellen)، الیجا وود (Elijah Wood)، لی پیس (Lee Pace)، جیمی دورنان (Jamie Dornan)، کیت وینسلت (Kate Winslet) و آنیا تیلور-جوی (Anya Taylor-Joy) گزارش شده و همین ترکیب، موجی از بحث‌ها درباره نبود تنوع نژادی در فیلم را به راه انداخته است.

در پاسخ به این انتقادها، سرکیس توضیح داد که نگاه او به انتخاب بازیگران، پیش از هر چیز بر پایه جهان‌بینی تالکین است. او یادآور شد که نویسنده ارباب حلقه‌ها تا حد زیادی از اساطیر نورس، فرهنگ اروپای شمالی و فضای انگلستان روستایی الهام گرفته و داستان کتاب نیز بازتاب همین جهان فرهنگی است. از نگاه سرکیس، اقتباس سینمایی باید تا حد امکان این بستر فرهنگی را حفظ کند.

بازیگر مناسب نقش، نه انتخاب برای پر کردن تیک‌باکس

یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های مصاحبه سرکیس، مخالفت او با چیزی بود که از آن با عنوان casting for the sake of casting یاد کرد؛ یعنی انتخاب بازیگر صرفاً برای پاسخ دادن به مطالبه‌های مربوط به تنوع.

او معتقد است انتخاب بازیگر باید بر اساس شخصیت، روایت و فضای داستان انجام شود، نه صرفاً برای ایجاد توازن آماری در ترکیب بازیگران. این موضع اگرچه از سوی بسیاری از طرفداران آثار تالکین مورد حمایت قرار گرفته، اما هم‌زمان انتقاد گروهی از مخاطبان و منتقدان را نیز به همراه داشته است.

مقایسه‌ای اجتناب‌ناپذیر با حلقه‌های قدرت

بحث امروز را نمی‌توان بدون اشاره به سریال ارباب حلقه‌ها: حلقه‌های قدرت (The Lord of the Rings: The Rings of Power) بررسی کرد.

آمازون در آن مجموعه تلاش کرد با حضور بازیگران متنوع، تصویری گسترده‌تر از سرزمین میانه ارائه دهد؛ تصمیمی که هم تحسین بسیاری از مخاطبان را برانگیخت و هم واکنش‌های تند و گاه نژادپرستانه‌ای را علیه برخی بازیگران به دنبال داشت.

اکنون سرکیس مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. او نه به دنبال تکرار همان رویکرد است و نه مستقیماً آن را نقد می‌کند؛ بلکه تأکید دارد هر اقتباس باید بر اساس نیازهای روایت و فضای جهان تالکین تصمیم بگیرد.

آیا این تصمیم با آثار تالکین هم‌خوانی دارد؟

این پرسش، مهم‌ترین محور بحث میان هواداران است.

گروهی معتقدند وفاداری به جهان تالکین، به‌ویژه در داستانی که عمدتاً در شایر، جنگل‌های شمال و قلمروهای آشنای سه‌گانه اصلی جریان دارد، ایجاب می‌کند انتخاب بازیگران نیز با همان فضای فرهنگی هماهنگ باشد.

در مقابل، گروه دیگری باور دارند اقتباس سینمایی الزاماً نباید برداشت لفظ‌به‌لفظی از متن باشد و می‌تواند با حفظ روح اثر، بازنمایی گسترده‌تری از مخاطبان امروز ارائه دهد؛ همان مسیری که برخی اقتباس‌های مدرن در سال‌های اخیر دنبال کرده‌اند.

جستجوی گالوم دقیقاً درباره چه دوره‌ای است؟

داستان فیلم در فاصله میان جشن تولد ۱۱۱ سالگی بیلبو بگینز و ورود یاران حلقه به معادن موریا روایت می‌شود؛ دوره‌ای که گندالف از آراگورن می‌خواهد گالوم را پیدا کند تا حقیقت ارتباط او با حلقه یگانه روشن شود.

این فیلم در واقع یک میان‌دنباله (Midquel) میان هابیت و ارباب حلقه‌ها محسوب می‌شود و قرار است یکی از مهم‌ترین رخدادهایی را روایت کند که تنها به آن اشاره شده بود، اما هرگز به تصویر کشیده نشد.

سرکیس علاوه بر کارگردانی، بار دیگر نقش گالوم را نیز ایفا خواهد کرد و طبق اعلام رسمی، برای حفظ جوانی برخی شخصیت‌های بازگشته، از فناوری هوش مصنوعی تنها در حد جوان‌سازی چهره‌ها استفاده می‌شود؛ نه برای جایگزینی بازیگران یا خلق شخصیت‌های دیجیتال.

بحثی که احتمالاً تا زمان اکران ادامه خواهد داشت

اظهارنظرهای اندی سرکیس بار دیگر نشان داد که اقتباس از آثار کلاسیک، دیگر فقط یک چالش هنری نیست؛ بلکه به موضوعی فرهنگی و اجتماعی نیز تبدیل شده است. پرسش اصلی این نیست که کدام دیدگاه درست است، بلکه این است که چگونه می‌توان میان وفاداری به جهان نویسنده و انتظارات مخاطبان امروز تعادل برقرار کرد.

جستجوی گالوم هنوز تا اکران در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۷ فاصله دارد، اما از همین حالا روشن است که یکی از مهم‌ترین بحث‌های پیرامون آن، نه جلوه‌های ویژه یا داستان فیلم، بلکه همین فلسفه انتخاب بازیگران خواهد بود؛ بحثی که احتمالاً تا زمان اکران و حتی پس از آن نیز ادامه پیدا می‌کند.