توسط : پایان هر داستان محبوب، آزمونی دشوار برای سازندگان و لحظهای حساس برای هواداران وفادار آن است. این آزمون برای فرنچایز محبوب چیزهای عجیب (Stranger Things) ناموفق از آب درآمد. از همان روزهای نخستین پخش پایانی این سریال، موجی از واکنشهای منفی و نارضایتی گسترده در میان جامعه طرفداران شکل گرفت. بسیاری از بینندگان وفادار، پایان ارائهشده را شتابزده، ناکامل یا غیرقابل قبول ارزیابی کردند و حتی در فضای آنلاین، کمپینها و درخواستهای متعددی برای بازنویسی (Rewrite) یا ارائه پایانی جایگزین به راه افتاد. در این میان، خبر انتشار یک مقدمه (Prequel) یا پیشدرآمد جدید به نام قصههایی از ۸۵ (Tales From ’85) از سوی نتفلیکس، نه تنها به عنوان توسعهای معمولی در جهان داستانی، بلکه به عنوان پاسخی احتمالی به این نارضایتی جمعی و تلاشی برای التیام زخمهای روایی تفسیر شده است.
این پیش در آمد انیمیشنی، با بازگشت به گذشته داستان و پر کردن شکافهای روایی، در عمل به درخواست نانوشتهی هواداران برای «بازخوانی» و «تکمیل» داستانی که پایانش را نپسندیدهاند، پاسخ میدهد. در این مقاله بررسی میکنیم که چگونه این پروژه جدید، در پی خلق زمینهای جدید برای درک متفاوت و غنیتر از جهان چیزهای عجیب است و آیا میتواند رضایت از دست رفته را جبران کند یا نه!
پیش درآمدِ چیزهای عجیب، قصههایی از ۸۵، در مورد چیست؟
قصههایی از ۸۵ (Tales from ’85) وعدهی معرفی «هیولاهای جدید» و «اسرار تازهی فراطبیعی» را میدهد؛ وعدهای که بهروشنی نشان میدهد تهدید دنیای وارونه (Upside Down) محدود به وقایع پنج فصل اصلی نبوده و در فاصلهی میان آنها نیز بهطور فعال جریان داشته است. چنین رویکردی، بهطور ضمنی «لور» یا اسطورهشناسی جهان داستان (Lore / Mythology) را گسترش داده و آن را پیچیدهتر میکند.
اما شاید بحثبرانگیزترین و در عین حال جذابترین عنصر این مجموعه، معرفی شخصیتی کاملاً جدید به نام نیکی بکستر (Nikki Baxter) باشد. حضوری که از آنجا که در سریال اصلی هیچ اشارهای به آن نشده، موجی از نظریهپردازی را میان طرفداران به راه انداخته است:
آیا نیکی با یک تراژدی شخصی روبهرو شده؟ آیا هاکینز (Hawkins) را برای همیشه ترک کرده؟ یا شاید نقشش آنقدر محوری بوده که شخصیتهای اصلی آگاهانه تصمیم گرفتهاند دربارهاش سکوت کنند؟ این خلأ و سکوت روایی اکنون معنایی تازه و حتی نگرانکننده پیدا میکند.
انتخاب قالب انیمیشن؛ یک تصمیم استراتژیک
انتخاب قالب انیمیشن بهجای لایو-اکشن صرفاً یک تغییر فرمی ساده نیست، بلکه تصمیمی آگاهانه برای گسترش آزادی خلاقانه سازندگان است. به گفتهی تیم تولید، این قالب به آنها امکان میدهد موجوداتی غولپیکر، صحنههای اکشن فراواقعی و تصاویری را خلق کنند که در چهارچوب محدودیتهای فیزیکی و بودجهای لایو-اکشن عملاً غیرممکناند.
این مجموعه با الهام از کارتونهای کلاسیک دههی ۸۰ میلادی تلاش میکند حس نوستالژی را با هیجانی تازه پیوند بزند؛ بدون آنکه به روح عاطفی داستان یا هستهی روابط شخصیتها خیانت کند.
واکنشها و آیندهی فرنچایز چیزهای عجیب
واکنش هواداران به معرفی قصههایی از ۸۵ ترکیبی از اشتیاق و تردید بوده است. گروهی مشتاق بازگشت به فضای آشنای هاکینز هستند و گروهی دیگر نگران ایجاد تناقض با خط داستانی اصلی. با این حال، آنچه تردیدی در آن وجود ندارد، سرمایهگذاری جدی نتفلیکس بر گسترش این فرنچایز است.
این پیشدرآمد انیمیشنی (Animated Prequel) تنها یکی از چندین پروژهی در دست توسعه بهشمار میرود؛ پروژههایی که شامل یک اسپینآف لایو-اکشن با شخصیتها و لوکیشنهای کاملاً جدید نیز میشوند.
قصههایی از ۸۵ صرفاً یک پیشدرآمد ساده نیست؛ بلکه نوعی بازخوانی فعال از گذشتهی یک فرنچایز محبوب است. این حرکت نتفلیکس نشان میدهد که در عصر روایتهای چندلایه، داستانهای موفق دیگر «متنهای بسته» نیستند، بلکه به «بایگانیهای زنده» تبدیل شدهاند؛ جهانهایی که همواره امکان افزودن، تفسیر مجدد و حتی اصلاح جزئیات در آنها وجود دارد.
پایان فصل پنجم چیزهای عجیب (Stranger Things) نه پایان یک مسیر، بلکه گشایش دروازهای تازه به حافظهی جمعی گستردهتر این جهان بود؛ حافظهای که اکنون، با قصههایی از ۸۵، آمادهی بازنویسی است.
