توسط : از زمان پخش سریال مندلورین (The Mandalorian) در سال ۲۰۱۹، کمتر شخصیتی در جهان استاروارز (Star Wars) توانسته به اندازه گروگو (Grogu) توجه مخاطبان را جلب کند. موجود کوچک و سبزرنگی که خیلی زود با نام غیررسمی بیبی یودا (Baby Yoda) در اینترنت شناخته شد و به یکی از بزرگترین پدیدههای فرهنگی و تجاری دیزنی تبدیل شد. محبوبیت گسترده بیبی یودا نه تنها شبکههای اجتماعی را تسخیر کرد بلکه فروش گسترده محصولات جانبی یا مرچندایزینگ (Merchandising) را هم برای دیزنی به همراه داشت. با این حال پشت این موفقیت تجاری یک پرسش مهم قرار دارد؛ آیا گروگو واقعا به یک شخصیت دراماتیک و قابل تحلیل تبدیل شده یا صرفا یک عنصر بامزه برای حفظ توجه مخاطب است.
چرا بیبی یودا هنوز رشد نکرده است؟
اکنون حدود هفت سال از معرفی این شخصیت در سریال مندلورین گذشته است. در طول این مدت اتفاقات زیادی پیرامون گروگو رخ داده است؛ از ربوده شدن گرفته تا فرستاده شدن برای آموزش در مسیر جدایها و سپس بازگشت دوباره نزد دین جارین (Din Djarin) یا همان مندلورین. اما با وجود تمام این رویدادها خود گروگو تقریبا بدون تغییر باقی مانده است. او همچنان همان کودک کمحرف و بامزهای است که در لحظههای بحرانی با استفاده از فورس (Force) به کمک همراهش میآید. نبود تحول شخصیتی جدی باعث شده گروگو بیشتر شبیه یک عنصر تزئینی در داستان به نظر برسد تا یک کاراکتر پویا که مسیر رشد مشخصی را طی میکند.
این مسئله نشانه مشکلی بزرگتر در روایتهای اخیر استاروارز است. بسیاری از آثار جدید این مجموعه گرفتار نوعی ایستایی روایی یا استیسیس داستانی (Narrative Stasis) شدهاند. در چنین ساختاری شخصیتها اجازه ندارند تغییرات بنیادین را تجربه کنند زیرا باید در همان شکل آشنا و محبوب باقی بمانند تا برای مخاطبان قابل شناسایی و برای بازار محصولات جانبی سودآور باشند.
جان فاورو (Jon Favreau) خالق سریال مندلورین پیشتر گفته بود که کار با دنیای استاروارز برایش شبیه بازی با اکشن فیگورها (Action Figures) است. این جمله اگرچه در ابتدا شوخی به نظر میرسد اما در واقع به شکل دقیقی وضعیت روایتهای امروز این فرنچایز را توصیف میکند. شخصیتها در وضعیتی ثابت نگه داشته میشوند تا ویژگیهای ظاهری و رفتاری آنها تغییر نکند و همچنان برای تولید اسباببازی و محصولات مختلف مناسب باقی بمانند.
گروگو شاید روشنترین نمونه این وضعیت باشد. در طول داستان تلاشهایی برای ایجاد تحول در مسیر او دیده میشود. مهمترین نمونه آن زمانی است که برای آموزش نزد لوک اسکای واکر (Luke Skywalker) فرستاده میشود. این خط داستانی میتوانست نقطه شروعی برای رشد واقعی شخصیت باشد اما در نهایت گروگو بدون تغییر قابل توجهی به مندلورین بازمیگردد و نقش او در روایت همچنان همان نقش آشنای قبلی باقی میماند.
البته در داستان گفته میشود که گونه گروگو میتواند صدها سال زندگی کند و به همین دلیل رشد او بسیار کند است. اما این توضیح زیستی نمیتواند توجیه مناسبی برای نبود تحول دراماتیک باشد. در فصل اول سریال مندلورین گروگو به عنوان یک مک گافین (MacGuffin) جذاب عمل میکرد؛ عنصری که داستان حول محور آن شکل میگیرد. با پایان همان فصل انتظار میرفت که مسیر رشد واقعی او آغاز شود اما این وعده هنوز تحقق پیدا نکرده است.
سرنوشت بیبیی یودا در فیلم جدید مندلورین و گروگو
در این میان فیلم جدید مندلورین و گروگو (The Mandalorian and Grogu) که قرار است در ۲۲ می ۲۰۲۶ اکران شود میتواند نقطه عطفی برای این شخصیت باشد. این فیلم فرصتی دارد تا گروگو را از قالب یک نماد بامزه خارج کند و به او هویتی پیچیدهتر بدهد. مسیرهای احتمالی برای این تحول میتواند شامل تعمیق هویت شخصی یا توسعه هویت (Identity Development)، آموزش جدای جدیتر یا مسیر آموزش جدای (Jedi Training Arc)، فداکاری برای هدفی بزرگتر یا قوس فداکاری (Self Sacrifice Arc) و حتی استقلال بیشتر از مندلورین باشد.
اگر چنین تحولاتی در داستان رخ دهد نه تنها شخصیت گروگو عمق بیشتری پیدا میکند بلکه جهان استاروارز نیز دوباره به همان سنت قدیمی خود یعنی روایتهای اسطورهای و شخصیتمحور نزدیک خواهد شد. در غیر این صورت خطر آن وجود دارد که گروگو برای همیشه در قالب بیبی یودای بامزهای باقی بماند که بیشتر از آنکه یک شخصیت داستانی باشد یک نماد تجاری موفق است.
سرنوشت این موجود کوچک در فیلم مندلورین و گروگو میتواند مشخص کند که آیا استاروارز آماده بازگشت به شخصیتپردازی عمیق و تحول واقعی است یا همچنان مسیر تثبیت و تکرار را ادامه خواهد داد.
