توسط : در ماه مه امسال و پس از جشنواره‌ی کن ۲۰۲۶، پیتر جکسون از خبری گفت که طرفداران سرزمین میانه سال‌ها انتظارش را می‌کشیدند: او و برادران وارنر گفت‌وگوهایی را با متولیان میراث تالکین درباره‌ی امکان دستیابی به حقوق اقتباس سینمایی از سیلماریلیون و قصه‌های ناتمام (Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth) آغاز کرده‌اند. به گفته‌ی جکسون، این مذاکرات هنوز در مراحل اولیه قرار دارند و هیچ توافق قطعی‌ای صورت نگرفته، اما همین که چنین آثاری برای نخستین‌بار موضوع گفت‌وگو قرار گرفته‌اند، اتفاق مهمی برای آینده‌ی اقتباس‌های تالکین محسوب می‌شود.
سرزمین میانه تقریبا هر چیزی را که یک فیلم‌ساز می‌تواند آرزو کند به جکسون داده است؛ از موفقیت‌های بزرگ در گیشه تا جایگاهی ماندگار در تاریخ سینما با سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها و هابیت. با وجود تمام این موفقیت‌ها، بخش بزرگی از اسطوره‌شناسی جی.آر.آر. تالکین همچنان از دسترس اقتباس‌های سینمایی خارج مانده است؛ در رأس آن‌ها سیلماریلیون، اثری که تاریخ و اسطوره‌های سرزمین میانه را از اعصار بسیار دور روایت می‌کند.
حقوق اقتباس سینمایی ارباب حلقه‌ها و هابیت زمانی واگذار شد که خود تالکین هنوز زنده بود، اما آثار دیگری مانند سیلماریلیون که کریستوفر تالکین پس از مرگ پدرش از نوشته‌های او گردآوری و ویرایش کرد، شامل آن قرارداد نبودند. به همین دلیل، استودیوهای سینمایی تاکنون حقوق لازم برای ساخت اقتباسی مستقیم از سیلماریلیون را در اختیار نداشته‌اند.
چرا این دو کتاب هرگز اقتباس نشدند؟
یکی از مهم‌ترین موانع، کریستوفر تالکین بود. او پس از درگذشت پدرش در سال ۱۹۷۳، مسئولیت ویرایش و انتشار بسیاری از نوشته‌های منتشرنشده‌ی تالکین را بر عهده گرفت و در برابر واگذاری حقوق اقتباس آثار پدرش، به‌ویژه سیلماریلیون، موضعی بسیار محتاطانه داشت.
کریستوفر تالکین در سال ۲۰۱۷ از مدیریت Tolkien Estate کناره‌گیری کرد و در سال ۲۰۲۰، در ۹۵ سالگی درگذشت. پس از کناره‌گیری او، نسل تازه‌ای از خانواده‌ی تالکین نقش پررنگ‌تری در اداره‌ی میراث نویسنده پیدا کرد؛ تغییری که به گفته‌ی پیتر جکسون، باعث شده امکان گفت‌وگو درباره‌ی حقوق آثاری که سال‌ها دور از دسترس سینما بودند، بیش از گذشته فراهم شود.
جکسون در کن چه گفت؟
جکسون جزئیات زیادی درباره‌ی طرف‌های این مذاکرات ارائه نکرد، اما گفت برادران وارنر و تیم خودش با نسل جوان‌تر خانواده‌ی تالکین درباره‌ی امکان دریافت حقوق اقتباس برخی از آثار دیگری که تاکنون در دسترس فیلم‌سازان نبوده‌اند، گفت‌وگو کرده‌اند.
او همچنین گفت دسترسی به منابع تازه می‌تواند به فیلم‌سازان اجازه دهد از تکیه‌ی مداوم بر ضمائم ارباب حلقه‌ها فاصله بگیرند و سراغ داستان‌های گسترده‌تری بروند. چنین اتفاقی می‌تواند بخش‌هایی از تاریخ سرزمین میانه را که تاکنون امکان اقتباس مستقیم از آن‌ها وجود نداشته، برای نخستین‌بار در اختیار سازندگان قرار دهد.
چه داستان‌هایی پشت این در بسته منتظرند؟
اگر در نهایت توافقی برای واگذاری حقوق این آثار شکل بگیرد، بخش عظیمی از تاریخ سرزمین میانه می‌تواند در دسترس اقتباس‌های سینمایی قرار بگیرد؛ از آفرینش آردا و ظهور مورگوت گرفته تا جنگ‌های بزرگ عصر اول و داستان سیلماریل‌ها، هزاران سال پیش از وقایع ارباب حلقه‌ها.
در این میان، داستان‌هایی مانند «برن و لوتین»، «فرزندان هورین» و «سقوط گوندولین» از مشهورترین روایت‌های عصر اول هستند. هر سه داستان در نوشته‌های مختلف تالکین حضور دارند و نسخه‌های مستقلی از آن‌ها نیز سال‌ها پس از مرگ او، با گردآوری و ویرایش کریستوفر تالکین منتشر شدند؛ آثاری که هرکدام ظرفیت تبدیل شدن به یک اقتباس مستقل را دارند.
سرزمین میانه این روزها شلوغ است
این مذاکرات تنها اتفاقی نیست که این روزها در دنیای سرزمین میانه جریان دارد. اندی سرکیس مشغول کار روی The Hunt for Gollum است؛ فیلمی تازه از دنیای ارباب حلقه‌ها که سرکیس علاوه بر کارگردانی، بار دیگر در آن نقش گالوم را بازی خواهد کرد. انیمیشن The War of the Rohirrim نیز در دسامبر ۲۰۲۴ اکران شد. این پروژه‌ها نشان می‌دهند که برادران وارنر همچنان برنامه‌هایی جدی برای گسترش اقتباس‌های سینمایی تالکین دارد.
پیتر جکسون و تعدادی از همکاران قدیمی او نیز همچنان با پروژه‌های مرتبط با سرزمین میانه در ارتباط‌اند. نگاهی به فصلی که او از پایان بازگشت پادشاه حذف کرد نشان می‌دهد چه حجم بزرگی از داستان‌های تالکین هرگز به سه‌گانه‌ی سینمایی راه پیدا نکردند. از سوی دیگر، پروژه‌ی فانتزی بری ام. آزبورن، تهیه‌کننده‌ی سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها، نشان می‌دهد برخی از چهره‌های قدیمی این مجموعه همچنان درگیر ساخت آثار فانتزی هستند.
چرا هنوز نمی‌شود چیزی را قطعی دانست؟
حقوق اقتباس آثار تالکین ماجرای ساده‌ای ندارد. آمازون برای ساخت سریال حلقه‌های قدرت مجموعه‌ای مشخص از حقوق تلویزیونی را در اختیار دارد و با استفاده از آن‌ها سراغ داستان‌های عصر دوم سرزمین میانه رفته است. در مقابل، حقوق سینمایی مورد استفاده‌ی برادران وارنر و New Line مسیر حقوقی متفاوتی دارد. بنابراین اگر مذاکرات برای آثاری مانند سیلماریلیون به نتیجه برسد، اینکه دقیقا کدام داستان‌ها، شخصیت‌ها و دوره‌های تاریخی در اختیار سازندگان قرار می‌گیرند، به جزئیات توافق با متولیان میراث تالکین بستگی خواهد داشت. ادامه‌ی روایت عصر دوم در سریال حلقه‌های قدرت و حضور الروس در فصل سوم این مجموعه نیز نشان می‌دهد آمازون همچنان مشغول گسترش روایت خودش از این دوره است.
از طرف دیگر، خود جکسون نیز تأکید کرده که صحبت‌ها هنوز در حد مذاکره‌اند و قراردادی نهایی نشده است. بنابراین فعلا نه اقتباس سیلماریلیون تأیید شده، نه فیلم مشخصی بر اساس آن در دست ساخت قرار دارد.
با این حال، برای طرفدارانی که سال‌ها اقتباس سینمایی مستقیم از سیلماریلیون را تقریبا غیرممکن می‌دانستند، همین که مذاکره درباره‌ی حقوق آن مطرح شده اتفاق قابل توجهی است. هنوز مشخص نیست این گفت‌وگوها در نهایت به توافق یا ساخت فیلمی تازه منجر خواهند شد یا نه، اما برای نخستین‌بار احتمال دسترسی سینما به بخش‌هایی از اسطوره‌شناسی تالکین مطرح شده که دهه‌ها خارج از دسترس اقتباس‌های سینمایی بودند.
