توسط : هشدار اسپویل: این مطلب بخشهایی از داستان هری پاتر و تالار اسرار، جام آتش و شاهزاده دورگه را فاش میکند.
اگر فقط فیلمهای هری پاتر را دیده باشید، احتمالاً مرتل گریان را بیشتر با گریههای تمامنشدنی، دستشویی دخترانه هاگوارتز و البته ملاقات عجیبش با هری در حمام مخصوص ارشدها به یاد میآورید. اما در کتابها، مرتل شخصیت مهمتری است؛ دختری که سالها پیش از ورود هری به هاگوارتز قربانی یکی از اولین جنایتهای تام ریدل شد و حتی پس از مرگ نیز چند بار ناخواسته در اتفاقات مهم داستان نقش داشت.
نام واقعی او مرتل وارن (Myrtle Warren) بود؛ هرچند جی.کی. رولینگ سالها بعد نام کاملش را مرتل الیزابت وارن (Myrtle Elizabeth Warren) اعلام کرد. او دانشآموز ریونکلا، ماگلزاده و یکی از دانشآموزان هاگوارتز در دهه ۱۹۴۰ بود؛ همان دورهای که تام ریدل جوان در مدرسه تحصیل میکرد. منابع رسمی دنیای هری پاتر میگویند مرتل در اواخر دهه ۱۹۲۰ از والدینی ماگل متولد شد و در اوایل دهه ۱۹۴۰ وارد هاگوارتز شد.
مرتل پیش از مرگ چه کسی بود؟
زندگی مرتل در هاگوارتز چندان خوشایند نبود. برخلاف بسیاری از ارواحی که هری در مدرسه میشناسد، مرتل هنگام مرگ هنوز یک نوجوان بود.
او دوستان چندانی نداشت و مرتب از طرف دیگر دانشآموزان مورد آزار و تمسخر قرار میگرفت. منابع رسمی Wizarding World مشخصاً به عینک و آکنه او بهعنوان چیزهایی اشاره میکنند که همکلاسیهایش بابت آنها مسخرهاش میکردند. یکی از کسانی که بیش از همه او را آزار میداد، دختری به نام الیو هورنبی (Olive Hornby) بود.
همین موضوع مستقیماً به شب مرگ مرتل ارتباط دارد. مرتل بعداً برای هری تعریف میکند که آن روز الیو او را مسخره کرده بود و او برای گریهکردن به دستشویی دخترانه پناه برد. در یکی از کابینها پنهان شده بود که صدای پسری را شنید که به زبانی عجیب صحبت میکرد. مرتل برای اینکه به او بگوید از دستشویی دخترانه بیرون برود، در را باز کرد.
و تقریباً بلافاصله مرد.
مرتل گریان چطور کشته شد؟
پسری که مرتل صدایش را شنیده بود تام ریدل بود. تام در آن زمان تالار اسرار را باز کرده و باسیلیسک سالازار اسلیترین را آزاد کرده بود. مرتل پس از بیرون آمدن از کابین، چشمهای بزرگ و زرد موجودی را دید و همانجا جان باخت.
او نمیدانست دقیقاً چه چیزی او را کشته است، اما سالها بعد همین توضیح کوتاهش یکی از آخرین قطعات پازل برای هری و رون شد تا بفهمند ورودی تالار اسرار کجاست.
مرگ مرتل در سال ۱۹۴۳ همچنین همان قتلی بود که تام ریدل از آن برای ساخت نخستین هورکراکس خود، دفترچه خاطراتش، استفاده کرد. بنابراین این دختر ظاهراً فرعی، در واقع مستقیماً به آغاز مسیر ریدل برای تبدیلشدن به لرد ولدمورت متصل است.
چرا مرتل بعد از مرگ در هاگوارتز ماند؟
مرتل بعد از مرگ تصمیم گرفت به شکل روح بازگردد. اما دلیل اولیهاش چندان شاعرانه نبود: میخواست از الیو هورنبی انتقام بگیرد.
رولینگ در نوشتهای که بعدها درباره ارواح هاگوارتز منتشر کرد، توضیح داد که مرتل عمداً به دنیای زندگان برگشت و هدف کوتاهمدتش آزار دادن همان دختری بود که در زمان حیات او را مسخره میکرد. مرتل مدتی الیو را تعقیب میکرد و حتی در مراسم عروسی برادرش هم سراغ او رفت.
سرانجام الیو از رفتار مرتل به وزارت سحر و جادو شکایت کرد و محدودیتهایی برای روح مرتل ایجاد شد. در نتیجه او به هاگوارتز برگشت و دستشوییای را که در آن کشته شده بود به محل اصلی زندگی پس از مرگش تبدیل کرد.
از آن زمان دانشآموزان او را بیشتر با نام Moaning Myrtle یا مرتل گریان میشناختند.
چرا مرتل همیشه گریه میکرد؟
گریهکردن مرتل فقط یک شوخی تکرارشونده درباره یک روح بداخلاق نبود. او حتی پیش از مرگ هم کودکی تنها و مورد آزار بود و روز مرگش نیز برای گریهکردن از دست یکی از قلدرهای مدرسه به دستشویی پناه برده بود. مرگ باعث نشد این ویژگیهای شخصیتی از بین بروند؛ برعکس، مرتل بهعنوان روح همچنان بسیار حساس بود و کوچکترین اشارهای به ظاهر، مرگ یا تنهاییاش میتوانست او را به گریه یا عصبانیت بیندازد.
سایت رسمی هری پاتر او را دانشآموزی توصیف میکند که دوران سختی در هاگوارتز داشت و مرتب مورد آزار قرار میگرفت. همین گذشته توضیح میدهد چرا مرتل در عین بداخلاقی، به دانشآموزان تنها یا ناراحت هم جذب میشد.
نمونه مهمش را سالها بعد در رابطه عجیب او با دراکو مالفوی میبینیم.
مهمترین نقشهای مرتل گریان در کتابهای هری پاتر
مرتل در تعداد زیادی از فصلهای مجموعه حضور ندارد، اما تقریباً هر بار که وارد داستان میشود اطلاعات مهمی در اختیار شخصیتها قرار میدهد. مهمترین حضور مرتل طبیعتاً در هری پاتر و تالار اسرار است.
دستشویی او بهخاطر حضور دائمی و طغیانهای مرتل تقریباً متروکه شده بود. همین مسئله باعث شد هرماینی آنجا را برای درستکردن مخفیانه معجون مرکب پیچیده انتخاب کند.
اما اهمیت واقعی مرتل در پایان داستان مشخص میشود. وقتی هری و رون از او درباره نحوه مرگش سؤال میکنند، مرتل توضیح میدهد که پیش از مرگ صدای پسری را شنیده و بعد با دیدن چشمهای موجودی بزرگ جان باخته است. او همچنین محل دقیق پیدا شدن جسدش را نشان میدهد.
هری با کنار هم گذاشتن این اطلاعات و علامت مار روی یکی از شیرهای آب متوجه میشود که ورودی تالار اسرار تمام این مدت در همان دستشویی بوده است. به بیان دیگر، بدون شهادت مرتل احتمالاً پیدا کردن ورودی تالار برای هری بسیار دشوارتر میشد.
جام آتش؛ مرتل راهنمای هری میشود
مرتل در هری پاتر و جام آتش دوباره ظاهر میشود و این بار به هری برای حل معمای تخم طلایی مسابقات سه جادوگر کمک میکند.
هری تخم را به حمام مخصوص ارشدها میبرد و مرتل آنجا سراغش میآید. او هری را راهنمایی میکند که تخم را زیر آب باز کند؛ کاری که باعث میشود هری بالاخره پیام پنهان داخل آن را بشنود و بفهمد مرحله دوم مسابقات در دریاچه سیاه برگزار خواهد شد.
بعدتر خود مرتل در دریاچه نیز ظاهر میشود و جهت محل زندگی مردم دریایی را به هری نشان میدهد. منابع رسمی هری پاتر نیز این کمک را یکی از مواردی میدانند که مرتل عملاً در پیشبرد مأموریت هری نقش داشته است.
البته این بخش یک روی دیگر شخصیت مرتل را هم نشان میدهد: علاقه نسبتاً واضح او به هری. مرتل حتی در پایان تالار اسرار به هری پیشنهاد کرده بود اگر در تالار کشته میشد، میتوانست بهعنوان روح پیش او بماند!
شاهزاده دورگه؛ رابطه غیرمنتظره مرتل و دراکو
یکی از جالبترین بخشهای داستان مرتل که در فیلمها تقریباً بهطور کامل از دست رفت، در هری پاتر و شاهزاده دورگه اتفاق میافتد. دراکو مالفوی در طول سال ششم زیر فشار مأموریتی است که ولدمورت به او داده: کشتن دامبلدور وحتی نمیتواند درباره این موضوع با دوستانش صحبت کند، اما یک محرم اسرار غیرمنتظره پیدا میکند: مرتل گریان.
مرتل به هری و رون از پسری ناراحت میگوید که برای دیدنش میآید. بعداً مشخص میشود آن پسر دراکو است. دراکو در دستشویی پسرانه با مرتل صحبت و حتی مقابل او گریه میکند. سایت رسمی هری پاتر نیز مرتل را در این دوره محرم اسرار دراکو توصیف میکند و میگوید او هنگام فشار مأموریت ولدمورت، دراکو را دلداری میداد.
این رابطه از نظر داستانی جالب است؛ دختری که در دوران زندگی بهشدت احساس تنهایی میکرد، دههها بعد تبدیل به کسی میشود که یکی از تنهاترین دانشآموزان آن مقطع هاگوارتز میتواند مقابلش آسیبپذیر باشد.
و مرتل در یکی از مهمترین لحظات داستان نیز همانجاست.
هری در دستشویی دراکو را پیدا میکند، درگیری میان آنها بالا میگیرد و هری بدون اینکه بداند طلسم چه میکند از سکتوم سمپرا (Sectumsempra) استفاده میکند. بدن دراکو بهشدت زخمی میشود.
مرتل با دیدن وضعیت دراکو شروع به فریاد زدن میکند. فریادهای او باعث میشود اسنیپ خیلی زود به محل برسد و با ضدطلسم مخصوص، زخمهای دراکو را درمان کند. سایت رسمی مجموعه حتی اشاره میکند که واکنش مرتل احتمالاً در جلوگیری از آسیب بسیار جدیتر به دراکو نقش داشته است.
چه اطلاعاتی درباره مرتل خارج از هفت کتاب منتشر شد؟
رولینگ طی سالهای بعد چند نکته تازه درباره این شخصیت منتشر کرد.
یکی از مهمترین آنها نام کامل او بود. در کتابهای اصلی او عمدتاً همان مرتل یا مرتل گریان است، اما رولینگ در سال ۲۰۱۵ در پاسخ به یکی از طرفداران اعلام کرد نام کامل شخصیت اوست.
انتخاب نام میانی الیزابت باعث شد بعضی طرفداران تصور کنند این اسم ارتباطی با الیزابت وارن، سیاستمدار آمریکایی، دارد؛ اما رولینگ توضیح داد ارتباطی میان این دو وجود ندارد. او گفته بود وارن را از قبل بهعنوان نام خانوادگی مرتل در ذهن داشته، در حالی که الیزابت را همان زمان بهعنوان یک نام میانی کلاسیک بریتانیایی انتخاب کرده است.
اطلاعات رسمی بعدی همچنین مشخص کرد که مرتل ماگلزاده و عضو ریونکلا بوده است. اما شاید بامزهترین اطلاعات پشت صحنه درباره او، منشأ خلق شخصیت باشد.
رولینگ نوشته که ایده مرتل از دخترانی آمده که در دوران جوانی او در دستشوییهای عمومی مهمانیها و دیسکوها مشغول گریهکردن بودند. او متوجه شده بود چنین صحنهای را کمتر در دستشویی مردانه میبیند و همین ایده باعث شد از قرار دادن هری و رون در چنین محیطی لذت ببرد.
جالبتر اینکه مرتل در نخستین یادداشتهای رولینگ حتی اسم دیگری داشت: Wailing Wanda. این نام بعداً کنار گذاشته شد و شخصیت به Moaning Myrtle تبدیل شد.
آیا مرتل بعد از داستان اصلی دوباره دیده شد؟
بله. مرتل در نمایشنامه هری پاتر و فرزند نفرینشده هم حضور دارد. سالها پس از ماجراهای هری، این بار پسر او، آلبوس پاتر، و اسکورپیوس مالفوی با مرتل روبهرو میشوند. دانشنامه رسمی هری پاتر هم به این نکته اشاره میکند که مرتل سالها بعد با آلبوس آشنا شد و همان رفتار دوستانهای را که زمانی با هری داشت، با او نیز نشان داد.
به این ترتیب، مرتل یکی از معدود شخصیتهایی است که هم با نسل هری و دراکو و هم با نسل فرزندان آنها تعامل مستقیم دارد.
چه کسی نقش مرتل گریان را در فیلمهای هری پاتر بازی کرد؟
نقش مرتل در فیلمهای اصلی به شرلی هندرسون (Shirley Henderson)، بازیگر اسکاتلندی، رسید. نکته جالب اینجاست که هندرسون هنگام بازی در هری پاتر و تالار اسرار حدود ۳۷ سال داشت؛ در حالی که مرتل یک دختر نوجوان بود.
هندرسون سالها بعد تعریف کرد که مدیر انتخاب بازیگر به او گفته بود برای نقش امتحان بدهد و درباره سنش چیزی نگوید. ظاهر جوان و مخصوصاً صدای خاص او باعث شد بتواند شخصیت یک دختر نوجوان را بازی کند. بیشتر صحنههای او نیز به دلیل روح بودن مرتل بهتنهایی مقابل پرده سبز فیلمبرداری میشد.
هندرسون بعدها درباره شناختهشدنش با این شخصیت گفته بود نسلهای تازهای از طرفداران هری پاتر او را بهعنوان مرتل میشناسند، حتی کسانی که هنگام ساختهشدن اولین فیلم او هنوز به دنیا نیامده بودند. با این حال، گریم و جلوههای بصری شخصیت باعث شده بود برخلاف بعضی دیگر از بازیگران مجموعه، در زندگی روزمره چندان قابلشناسایی نباشد.
مرتل در کدام فیلمهای هری پاتر حضور داشت؟
شرلی هندرسون فقط در دو فیلم مجموعه در نقش مرتل ظاهر شد:
هری پاتر و تالار اسرار (2002) و هری پاتر و جام آتش (2005).
در فیلم سوم دلیلی برای حضورش وجود نداشت، چون مرتل در داستان زندانی آزکابان نیز نقش مهمی ندارد. مشکل اصلی از فیلم ششم شروع میشود. با وجود حضور مهم مرتل در کتاب هری پاتر و شاهزاده دورگه، او اصلاً در اقتباس سینمایی این کتاب حضور ندارد.
صحنه سکتوم سمپرا در فیلم باقی مانده است: هری در دستشویی با دراکو درگیر میشود، طلسم را روی او اجرا میکند و اسنیپ برای نجاتش میرسد. اما مرتل از این ماجرا حذف شده است.
در نتیجه فیلم بخش مهمی از رابطه مرتل و دراکو را نیز از دست میدهد. در کتاب، ما از طریق مرتل متوجه میشویم که دراکو مدتهاست مخفیانه با او صحبت میکند، احساس تنهایی دارد و از مأموریتی که به او سپرده شده وحشتزده است. درست پیش از دوئل هم مرتل کنار دراکویی است که گریه میکند.
حذف مرتل باعث میشود این لایه از تنهایی دراکو در فیلم بسیار کمرنگتر شود و صحنه دستشویی بیشتر مستقیماً به رویارویی هری و دراکو تبدیل شود. همچنین در کتاب، این فریاد مرتل است که بعد از زخمی شدن دراکو توجه دیگران را جلب میکند؛ در فیلم اسنیپ بدون حضور او وارد صحنه میشود.
بنابراین مرتل فقط یک شخصیت فرعی بامزه نبود که سازندگان فیلم ششم تصمیم گرفته باشند چند دیالوگش را حذف کنند؛ حذف او بخشی از سازوکار داستانی آن صحنه و رابطه غیرمنتظرهاش با دراکو را هم از اقتباس کنار گذاشت.
مرتل گریان در سریال جدید هری پاتر
حالا قرار است نسل تازهای از این شخصیت را هم ببینیم. بهتازگی اعلام شد که مولی هویت-ریچاردز (Molly Hewitt-Richards) برای نقش مرتل گریان در فصل دوم سریال هری پاتر انتخاب شده است؛ فصلی که داستان هری پاتر و تالار اسرار را اقتباس میکند.
این انتخاب از یک جهت با فیلمهای اصلی تفاوت قابلتوجهی دارد. در حالی که شرلی هندرسون یک بازیگر بزرگسال بود که نقش دختر نوجوان را بازی میکرد، نسخه جدید سراغ بازیگری بسیار جوانتر رفته است.
اینکه سریال چقدر از گذشته مرتل، آزارهایی که در دوران مدرسه دیده و نهایتاً رابطه او با شخصیتهایی مثل هری و دراکو را حفظ کند، میتواند تعیین کند که این بار مرتل چقدر به نسخه کتابها نزدیکتر خواهد بود.
مرتل گریان؛ شخصیت فرعیای که بیشتر از چیزی که فکر میکنیم اهمیت داشت
مرتل در نگاه اول یکی از شخصیتهای کمیک و عجیب هاگوارتز است: روحی که داخل توالت زندگی میکند، با کوچکترین حرفی گریه میکند، لولههای مدرسه را زیر پا میگذارد و گاهی دستشویی را به آب میبندد.
اما پشت این شوخی، یکی از غمانگیزترین داستانهای ارواح هاگوارتز قرار دارد.
او دختری ماگلزاده و تنها بود که در مدرسه مورد آزار قرار گرفت، برای گریهکردن از دیگران پنهان شد و درست در همان لحظه قربانی هیولایی شد که تام ریدل آزاد کرده بود. مرگش بخشی از مسیر ولدمورت به سوی جاودانگی شد و دههها بعد، اطلاعات خود مرتل به هری کمک کرد همان راز را کشف کند.
بعدتر نیز به هری برای مسابقات سه جادوگر کمک کرد و در یکی از تاریکترین دورههای زندگی دراکو مالفوی به محرم اسرار او تبدیل شد.
شاید به همین دلیل مرتل یکی از آن شخصیتهایی باشد که با وجود حضور نسبتاً کوتاهش، حذف کردنش از داستان همیشه چیزی بیشتر از چند دقیقه زمان فیلم را از بین میبرد.
