توسط : داستان اسباببازی ۵ با فروش جهانی نزدیک به ۱.۱۳۷ میلیارد دلار، طبق آمار Box Office Mojo، در آستانهی عبور از رکوردی است که بیش از دو دهه دستنخورده مانده: فروش جهانی ارباب حلقهها: بازگشت پادشاه. پنجمین فیلم مجموعهی پیکسار در آمریکای شمالی با ۴۷۹ میلیون دلار از همین حالا بهروشنی از فروش داخلی فیلم پیتر جکسون در سال ۲۰۰۳ عبور کرده و تنها به یک فروش نسبتاً معمولی در بازارهای بینالمللی نیاز دارد تا رکورد جهانی را هم از آن خودش کند.
این پیشیگرفتن در سالی رخ میدهد که باکسآفیس جهانی از پرفروشترین دورههای تاریخ خودش است. مایکل به نخستین بیوگرافی با فروش بالای یک میلیارد دلار تبدیل شده، و آثاری مثل ادیسهی کریستوفر نولان و اسپایدرمن: روز نو هم به قلههای فروشی کمتر تکرارشونده نزدیک شدهاند. چند فیلم دیگر هم از مرز یک میلیارد دلار گذشتهاند، آنقدر که هرکدام بهتنهایی میتوانستند یک سال معمولی سینما را تعریف کنند. در میان این ازدحام رکوردها، سهم داستان اسباببازی ۵ کمتر از آنچه شایستهاش بود دیده شد، شاید چون فرنچایزی خانوادگی و بیسروصداتر از یک بیوگرافی تازه یا یک حماسهی اسطورهای بهنظر میرسد.
بازگشت پادشاه چه رکوردی برای شکستن باقی گذاشته؟
ارباب حلقهها: بازگشت پادشاه اکران اصلی خود را در سال ۲۰۰۳ با فروشی در حدود ۱.۱۵ میلیارد دلار در سطح جهانی و ۳۸۷ میلیون دلار در آمریکای شمالی به پایان رساند؛ ارقامی که اکرانهای مجدد بعدی کمی بالاتر بردهاند. این فیلم تنها اثر فانتزی تاریخ سینماست که برندهی جایزهی بهترین فیلم در اسکار شده و با بردن هر ۱۱ نامزدیاش، در کنار بنهور و تایتانیک رکورددار بیشترین اسکار یک فیلم است. برای ژانری که آکادمی معمولا با آن سرد رفتار کرده، همین یک استثنا کافی بوده تا بازگشت پادشاه بیش از دو دهه، هم روی جدول فروش و هم در گفتوگوی جدی دربارهی سینمای فانتزی جایگاهش را حفظ کند.
مقایسهی این دو رقم اصلا منصفانه است؟
قیمت بلیت سینما از سال ۲۰۰۳ تقریبا دو برابر شده، و اگر فروش بازگشت پادشاه با تورم تنظیم شود، همچنان از اغلب فیلمهای امروزی بالاتر میایستد. یک فروش خام بیستوسهسال بعد، آن رشد قیمت بلیت را نادیده میگیرد و دو دورهی کاملا متفاوت از عادت تماشای فیلم را کنار هم میگذارد. با این حال، رکوردهای خام همان چیزی هستند که صنعت سینما با آنها اندازهگیری میکند، و همین معیار ساده است که حالا داستان اسباببازی ۵ را در آستانهی یک عنوان تازه قرار داده.
چرا پنجمین قسمت داستان اسباببازی اینقدر خوب فروخته؟
سکانسهای افتتاحیهی اندرو استنتون با ۳۱۰.۲ میلیون دلار فروش جهانی، بزرگترین آغاز اکران در تاریخ پیکسار را رقم زد. فیلم با امتیاز ۹۳ درصد در Rotten Tomatoes، به اولین فرنچایز بزرگ سینمایی تبدیل شده که پنج قسمت اصلی پیاپیاش، هرکدام بیشتر از قسمت قبلی فروختهاند.
استنتون و کنا هریس، همنویسندهی فیلمنامه، بهجای ادامهی ماجرای وودی و باز به شکل یک دوگانهی همیشگی، محور داستان را به جسی، با صداپیشگی جوان کیوساک، منتقل کردهاند. عروسکهای بانی اینبار باید با واقعیتی تازه کنار بیایند: یک تبلت قورباغهشکل بهنام لیلیپد جای آنها را در توجه بچهها گرفته، درست همان لحظهای که نسل تازهای از کودکان بیشتر و بیشتر به سرگرمیهای تنها و دیجیتال گرایش پیدا میکنند.
با بودجهای که گزارش شده حدود ۲۵۰ میلیون دلار بوده، این شرط روی فرنچایزی بسته شد که بسیاری گمان میکردند از قبل به پایان رسیده؛ یکبار با داستان اسباببازی ۳ و بار دیگر با داستان اسباببازی ۴. نتیجهی روی پرده، پاسخی محکم به هر تردیدی است که آیا اصلا مخاطبی برای یک قسمت پنجم مانده بود یا نه. برای فرنچایزی که دو بار قبلتر با لحن نهایی و اشکآور بسته شده بود، بازگشت پرفروش قسمت پنجم خودش یک جور اعتراف است: پیکسار همچنان میداند چطور یک پایان بهظاهر قطعی را دوباره باز کند.
چه چیزی از این رقابت رکورد باقی میماند؟
جدول فروش جهانی همیشه در حال جابهجایی است و داستان اسباببازی ۵ هم بهاحتمال زیاد روزی جای خودش را به فیلم دیگری میدهد، همانطور که اغلب فیلمهای نشسته روی این جدول در نهایت این اتفاق برایشان میافتد. اما بازگشت پادشاه معیاری فراتر از یک عدد ساخته است: تنها فانتزی برندهی بهترین فیلم اسکار بودن، و جمعبندی یک سهگانه به شکلی که هنوز الگوی پایانبندی فرنچایزهای بزرگ شمرده میشود. میراث سینمایی همان جهان همچنان زنده است، از جمله در پروژههایی مثل شکار گالوم با حضور کیت وینسلت که این روزها ساخته میشود.
جابهجایی یک رقم در جدول باکسآفیس، این جایگاه را تغییر نمیدهد. داستان اسباببازی ۵ یک عدد تازه در یک جدول همیشه در حال تغییر ثبت میکند؛ بازگشت پادشاه یک اتفاق یکبار در سینما بود، آنقدر که بعد از بیستوسه سال هنوز موضوع مقالهای دربارهی رکورد یک عروسک اسباببازی است. شاید دقیقا همین تناقض، بامزهترین بخش این خبر باشد: یک فیلم عروسکی برای بچهها آمده تا رکوردی را بشکند که یک حماسهی جنگی و اسطورهای برای بزرگسالان، بیستوسه سال پیش برجا گذاشته بود.
